// İçindekiler
Uber, Cadılar Bayramı haftasında 320 milyon yolculuk ve yemek siparişi gerçekleştirdi. Yapay zekâ ajanlarının payına yaklaşık 500 teslimat ve dört yolculuk düştü. Dört bin değil, yüzde dört değil. Sadece dört araba: birileri uygulamaya dokunmak yerine sohbet botuna söyleyip çağırmış.
Rakam, 4 Kasım 2026’da Uber’in üçüncü çeyrek bilanço toplantısında ortaya çıktı. JPMorgan analisti Doug Anmuth yapay zekâ ajanlarını sordu. CEO Dara Khosrowshahi cevabın ortasında kendi finans direktörü Balaji Krishnamurthy’ye dönüp hacimlerin şu an ne durumda olduğunu sordu. Krishnamurthy’ye göre ajanlar Uber Eats’te “toplam 500 sipariş” getirmişti. Yolculuk tarafında ise “topu topu 4 yolculuk.” Khosrowshahi’nin özeti: “çok, çok erken ve çok sınırlı bir ilgi.”
Üstelik sakin bir hafta da değildi. Krishnamurthy’ye göre, tam da Cadılar Bayramı sayesinde, şirketin en yoğun haftalarından biriydi. Hesap basit: her 80 milyon yolculuk ve siparişe ajanın çağırdığı bir araç düşüyor.
// Ajan neyle yarışıyor
Kısaltılacak bir şey kalmayan elli saniye
Aynı toplantıda Khosrowshahi rakamların neden bu kadar küçük olduğunu da anlattı. Uber uygulamasında araç çağırmak ortalama 50 saniye sürüyor. Uber Eats’te sevilen bir yemeğin tekrar siparişlerinin yarısı 90 saniyeden kısa sürüyor. Ajan ancak bunu geçebilirse işe yarar, ki bu hiç kolay değil. İsteği yazıyor ya da söylüyorsunuz, modelin işi çözmesini bekliyorsunuz, sonra da doğru adresi seçip seçmediğini yine kendiniz kontrol ediyorsunuz.
Üstelik ajanlar yavaş. California Üniversitesi San Diego’dan araştırmacılar, yapay zekâ sistemlerinin bilgisayarı nasıl kullandığını ölçtü. İnsanların birkaç dakikada bitirdiği görevler ajanların onlarca dakikasını aldı ve model bu sürenin neredeyse tamamını düşünmekle geçirdi: adımlarını planladı, kendini tekrar tekrar kontrol etti. Çalışma taksiyle değil bilgisayar görevleriyle ilgili, ama tablo yeterince net. Ajan düşünüp taşınmayı bitirdiğinde, uygulamayı kullanan insan çoktan arabaya binmiş oluyor.
Taksi, ajan için en kötü senaryo. Araca hemen şimdi ihtiyacınız var, sokaktasınız ve telefon zaten elinizde, uygulama da nerede olduğunuzu biliyor ve fiyatı haritada gösteriyor. Ajana devredecek bir şey kalmıyor. Yemekte seçecek şey daha çok: ne yenecek, nereden, kaç kişilik. Ajanların teslimatta yolculuktan 125 kat fazla sipariş vermesi muhtemelen bundan, gerçi o rakam da devede kulak. Şunu belirtelim, bu kısım bir tahmin: Uber aradaki farkı açıklamadı, hangi ajanları nasıl saydığını da söylemedi.
DoorDash’te de sayılar yüzlerde kalıyor
Uber yalnız değil. Bir hafta önce, 29 Ekim’deki bilanço toplantısında DoorDash CEO’su Tony Xu, Muse, Instinct ve Fo gibi üçüncü taraf ajanların “toplamda belki birkaç yüz sipariş” gönderdiğini kabul etti. Kıyas için: DoorDash 2025’te günde ortalama 3 milyon teslimat yaptı. Xu tavrını şöyle özetledi: “Yerçekimine karşı koymak asla istemezsiniz. Ama aynı zamanda kendinizi kandırmak da istemezsiniz.”
İşin tuhafı, insanlar ajanları memnuniyetle kullanıyor. Meta’nın ekimde yazdığımız ajanı Muse, eylüldeki lansmanından bu yana 10 milyondan fazla kullanıcı topladı ve ondan en çok istenen iş alışveriş. Görünüşe göre insanlar ajana, kendileri yapsa bütün akşamlarını yiyecek işleri bırakıyor: kulaklık karşılaştırmak, hediye aramak, on farklı ürünle sepet doldurmak. Akşam yemeği ve taksi başka iş. Bunlar kısa, hep aynı şekilde tekrarlanan işler; uygulamalar onları çoktan birkaç dokunuşa indirdi.
Kazanan, şirketin kendi asistanı
Şirketin kendi yapay zekâsı daha büyük siparişler getiriyor. Khosrowshahi’ye göre ilk veriler, Uber’in teslimat uygulamasındaki asistanla doldurulan sepetlerin ortalamanın yaklaşık iki katı olduğunu gösteriyor. Amazon ise 29 Ekim’deki toplantısında ölçeğiyle övündü: CEO Andy Jassy, son bir yılda 400 milyondan fazla müşterinin Alexa for Shopping asistanını kullandığını söyledi. ABD’de onu kullanan müşteriler, kullanmayanlara göre sipariş başına yüzde 50 daha fazla harcıyor. Yine de iki durumda da rakamlar kullanıcıları geri kalan herkesle karşılaştırıyor; kimse deney yapmadı. Belki de çok harcayanlar yeni şeyleri denemeye zaten daha yatkın.
Jassy açıkça söyledi: Amazon’da alışveriş için insanların kullanacağı ana ajan Alexa for Shopping olacak. Khosrowshahi daha yumuşak konuştu: bütün yapay zekâ şirketleri Uber’le görüşüyor, ama ona göre kullanımı en kolay olan yine şirketin kendi hizmetleri olacak.
Sebebini görmek zor değil. Şirketin kendi asistanı müşteriyi kendi sahasında tutuyor: siparişlerini görüyor ve ona reklam gösterebiliyor. Dışarıdan gelen ajan ise servisi taşerona çeviriyor. Sipariş bir sohbet penceresinden geliyor, müşteri de sohbeti kim yaptıysa ona kalıyor. Xu şimdiden DoorDash’in ajanların içine reklam verip veremeyeceğini kafasında tartıyor.
Müşteri açısından her şey güvene çıkıyor. Ajanların içinde reklam belirirse, botun akşam yemeği için önerdiği “en iyi seçenek” sponsorlu bir öneri çıkabilir. Amazon’un ya da Uber’in kendi asistanı ise size yalnızca o şirketin sattığını gösterecek. Şirketler aslında kimin danışmanına inanacağınız için kavga ediyor.
Şimdilik dışarıdan gelen ajanlar bu şirketlere parmakla sayılacak kadar az sipariş getiriyor. TechCrunch’ın aktardığına göre Khosrowshahi konuyu pek iyimser olmayan bir cümleyle kapattı: “Bakın, ilginin artacağını umuyoruz.” Yine de rakamlar ajanın yerinin neresi olduğunu şimdiden gösteriyor. İnsanlar kulaklık ve hediye avını seve seve bir bota bırakıyor, ama arabayı hâlâ kendileri çağırıyor: sokakta, telefon elde. Ajan, insanların düşünmeye üşendiği yerde işe yarıyor, dokunmaya üşendiği yerde değil.
