// İçindekiler
Google’ın yeni gözlüğünün çerçevesindeki küçük ışığın üstüne tek bir saç teli düşerse gözlük çekimi durduruyor. Google, ilk yapay zekâ gözlüğünde etraftakileri koruma yöntemini böyle anlatıyor: kamera kayıttayken küçük beyaz bir ışık yanıyor, sensörler de kimsenin onu örtmediğini denetliyor. Google’ın güvenlik sayfası neyin örtmek sayılacağını tek tek sıralıyor: “bant, boya, saç ya da başka herhangi bir şey.” Böyle bir durumda gözlük videoyu yarıda kesiyor ve fotoğraf çekmeyi reddediyor.
Kulağa abartı gibi geliyor. Değil. O küçük ışık iki yıldır bir savaşın ortasında: çıkartmalar, 60 dolarlık bir lehim işi, Meta’nın üç yazılım güncellemesi ve şirketin kamerasını devre dışı bıraktığı birkaç bin gözlük. Google savaşın tam ortasında sahneye çıkıyor ve ikinci bir savunma hattı ekliyor. Yapay zekâsı yoldan geçenlerin yüzünü hiç görmüyor. Gözlüğü takan kişi ise o yüzleri gayet net görüyor.
On üç yaşında bir ışık
Burnunuzun üstünde bir kamera eski bir fikir, ışık da öyle. Daha 2013’te Google Glass kayıt sırasında bir gösterge ışığı yakıyordu. İşe yaramadı. Gözlüğü kullananlara “Glasshole” lakabı yapıştırıldı. ABD’deki sinemalar giyilebilir cihazlarla gösterime girmeyi yasakladı, Las Vegas kumarhaneleri de Glass’ı oyun masalarından uzak tuttu. Ocak 2015’te Google gözlüğün satışını durdurdu.

Sonra Meta denedi ve başardı. Ray-Ban Meta gözlükleri bir moda aksesuarına dönüştü, yalnızca 2025’te 7 milyondan fazla satıldı. Popülerlik, Glass’ın ömrünün yetmediği bir soruyu da beraberinde getirdi: biri ışığın üstüne bant yapıştırıverirse ne olacak?
Bir çıkartma, bir havya ve üç yazılım güncellemesi
Meta’nın ilk cevabı basitti. Gözlük ışığı yalnızca kayıt başlarken kontrol ediyordu: ışık örtülüyse kamera açılmıyordu. Kontrol yalnızca bir kez yapılıyordu ve insanlar bunu çabucak fark etti. Videoyu ışığın üstü açıkken başlatıp sonra üstüne çıkartma yapıştırınca kayıt devam ediyordu. Video gözetimi üzerine araştırma yapan IPVM’in analistleri bu açığı neredeyse iki yıl boyunca takip etti. Bu arada büyük çevrimiçi pazaryerlerinde tam bu iş için üretilmiş çıkartmalar ve klipsli kapaklar yığınla satılıyordu.

İkinci yöntem daha kabaydı. Ekim 2025’te 404 Media, Bong Kim’in portresini yayımladı. Haber, duvarlarına ve tavanına folyolu kabarcıklı yalıtım yapıştırılmış bir atölyede açılıyor. Üstü çıplak bir adam, tiz sesler çıkaran elektrikli aletlerle bir Ray-Ban Meta’yı kurcalıyor, gözlüğe basınçlı hava püskürtüyor ve sanki talimatlara bakıyormuş gibi gözlerini kısarak bir kâğıdı inceliyor. Birkaç denemeden sonra çerçevedeki beyaz LED artık yanmıyor. Gözlük hâlâ yeni gibi görünüyor ve hâlâ kayıt yapıyor. Kim bu iş için 60 dolar alıyordu. Muhabirlere göre müşterileri ülkenin dört bir yanına dağılmıştı ve liste uzuyordu.
// Zaman çizelgesi
- Meta, gözlüklerinde kurcalama tespiti olduğunu söylüyor: ışık örtülüyken kayıt başlamıyor
- v12.0 yazılımının kayıt sırasında örtülen ışığı yakalaması gerekiyor. IPVM’in testinde hem birinci hem ikinci nesil gözlüklerde işe yaramıyor
- 404 Media, 60 dolarlık LED modifikasyonunu haber yapıyor
- Meta’dan zorunlu yazılım güncellemesi: LED hasarlıysa kamera kapanıyor. Kayıt sırasında yapıştırılan çıkartma hâlâ işe yarıyor
- Meta, kurcalanmış binlerce gözlüğün kamerasını devre dışı bıraktığını açıklıyor
- v128 yazılımı: ışık örtülürse kayıt yaklaşık 5 saniye içinde duruyor
- Google, ışığını sensörlerin koruduğu ve Gemini’sinin etraftakilerin yüzünü görmediği gözlüğünü tanıtıyor
2026 yazında Meta saldırıya geçti. Eylülde Meta’nın giyilebilir cihazlardan sorumlu başkan yardımcısı Alex Himel, Semafor’a satılan gözlüklerin %0,1’inden azında kurcalama izi görüldüğünü söyledi. Şirket binlerce gözlüğün kayıt özelliğini kapattı. Sahiplerinin elinde Semafor’un deyişiyle “bir çift pahalı Bluetooth kulaklık” kaldı.
Aşağı yukarı aynı sıralarda v128 yazılımı çıkartma numarasının da sonunu getirdi. IPVM’in testlerinde gözlük, ışık örtüldükten yaklaşık 5 saniye sonra kaydı durdurdu; gün ışığında da loş bir odada da. Şapka takmak ise kaydı yanlışlıkla durdurmadı. Himel, “Biraz kedi-fare oyununa döndü,” diye itiraf etti.

Google, Meta’nın vardığı yerden başlıyor
Google, gözlüğünü 12 Kasım 2026’da tanıttı: ekran yok, yalnızca bir kamera ve sesli asistan Gemini; elektroniği Samsung’dan, çerçeveleri Warby Parker ve Gentle Monster’dan. Gözlük 10 Aralık’ta ABD ve Güney Kore’de 395 dolardan başlayan fiyatlarla satışa çıkıyor. Etraftakileri korumada Google, Meta’nın ulaşması iki yıl süren noktadan yola çıkıyor.
// Gözlükler etraftakileri nasıl koruyor
Meta
- Örtülen ışık: kayıt başlamıyor; kayıt sırasında örtülürse çekim yaklaşık 5 saniye içinde duruyor, ama ancak Eylül 2026’dan beri
- Hasarlı LED: kamera kapatılıyor, Temmuz 2026’dan beri
- Yüz tanıma: Himel’e göre “şu an yapmayı düşündüğümüz bir şey değil”
- Kurallar: ışığı örtmek kullanım koşullarını ihlal ediyor
- Örtülen ışık: bant, boya ya da tek bir saç teli bile kaydı satışın ilk gününden itibaren durduruyor
- Hasarlı gösterge parçaları ya da kablolar: fotoğraf ve video çekimi otomatik olarak kapanıyor
- Yüz tanıma: Gemini yüzleri tanımıyor; Google Play uygulamaları insanları gerçek zamanlı tanımlayamıyor ve kameradan canlı yayın yapamıyor
- Kurallar: sahibi rıza olmadan kayıt yapmayacağına ve ışığı örtmeyeceğine söz veriyor, aksi hâlde gözlük devre dışı bırakılabilir
En sıra dışı fark ise gözlüğün dünyayı kendi yapay zekâsına nasıl gösterdiğinde yatıyor. Gözlüğü takan kişi Gemini’ye baktığı şeyi sorduğunda, gözlük görüntü modele ulaşmadan önce etraftakilerin yüzlerini gizliyor. Google ayrıca gözlükteki Gemini’nin yüz tanımadığına, bu isteklerle gönderilen görüntülerin de asla Gemini geçmişine ya da model eğitimine girmeyeceğine söz veriyor. Google’ın artırılmış ve sanal gerçeklik gözlükleri ve başlıkları üzerine çalışmalarını yöneten Shahram Izadi hedefi şöyle özetledi: kişisel yardım kimsenin mahremiyeti pahasına olmamalı.
Gözlüğü takanın gördüğü, yapay zekânın görmediği yüz
Bu tasarımın bir zayıf noktası var ve Google bunu saklamıyor. Yüzler yalnızca Gemini’ye gönderilen görüntülerde bulanıklaştırılıyor. Google’ın The Register’a doğruladığına göre, gözlüğü takanın galeriye kaydettiği fotoğraf ve videolara dokunulmuyor. Şirketin kendi anlatımına bakılırsa ışık tam da bu çekimlere bağlı: “galeriniz için fotoğraf ya da video çektiğinizde” yanıyor. Gemini bir soruyu yanıtlamak için sokağa bakarken ışığın yanıp yanmadığını ise şirket açıkça söylemiyor.

Daha 2024 sonbaharında Harvard’dan iki öğrenci, AnhPhu Nguyen ve Caine Ardayfio, yüz aramayla eşleştirilen bir gözlüğün neler yapabileceğini gösterdi. Ray-Ban Meta gözlüğünü yüz arama motoru PimEyes’a ve başka araçlara bağladılar. Gözlük Instagram’a canlı yayın yapıyordu, bir program yayını izleyip yüzleri gerçek zamanlı tanıyordu, sonuçlar da telefondaki bir uygulamaya düşüyordu. Tanıtım videolarında öğrenciler toplu taşımada yabancılara yaklaşıp onlarla eski tanıdıklarmış gibi sohbet ediyor. Sistem sohbet için gereken her şeyi canlı yayının tek bir karesinden çoktan çekip çıkarmış: isim, ev adresi, telefon numarası ve akrabalar. Nguyen’in deyişiyle “yüzden doğrudan isme geçebiliyorsunuz.” Öğrenciler kodu hiç yayımlamadı; projeyi bir uyarı olarak tasarlamışlardı.
Google’ın Google Play uygulamalarına yasakladığı senaryo tam olarak bu: insanları gerçek zamanlı tanımlamak ve kameradan canlı yayın yapmak. Ama galeri daha yavaş bir yolu açık bırakıyor. Fotoğrafı şimdi çek, akşam telefonda bir arama motorundan geçir. The Register da tam olarak bu boşluğa dikkat çekti.
Gerisini Google dışında henüz kimse doğrulayamıyor. Şirket, sensörlerin kurcalamayı nasıl algıladığını açıklamadı; bağımsız testler de gözlüğün satışa çıktığı 10 Aralık’tan önce gelmeyecek.
Bu raundu yasa kaybetti
Kaliforniya aynı korumayı yasaya yazmaya çalıştı. Eyalet yasa tasarısı SB 1130, gözlüklerde ve diğer giyilebilir cihazlarda kayıt göstergesini devre dışı bırakmayı yasaklayacaktı. 30 Eylül 2026’da Vali Gavin Newsom tasarıyı veto etti. Giyilebilir kayıt cihazı tanımını fazla geniş buldu ve Kaliforniya’da insanları özel alanlarda rızaları olmadan kaydetmenin zaten yasak olduğunu hatırlattı.
Yani bir gün başkasının gözlüğünün yakınında bulunursanız, mahremiyetiniz artık üreticinin yazılımına emanet. Yazılımı şirket yazıyor, kimin gözlüğünün devre dışı bırakılacağına şirket karar veriyor ve her şeyin ne kadar iyi çalıştığını da şirket raporluyor. Google, Meta’nın ulaşması iki yıl süren kurallarla piyasaya çıktı ve henüz kimse onları ciddi şekilde aşmayı denemedi. İki yıldır bu oyunu oynayan Himel, Semafor’a bunun bir gün biteceği sözünü vermedi. “İşimizin hiçbir zaman bitmeyeceğini düşünüyorum,” dedi. “Mevcut korumaları aşmanın her zaman yeni yolları var.”







