// İçindekiler
“Character.ai’ın telif haklarını ihlal eden sohbet botlarının bazı durumlarda cinsel istismar içerdiği biliniyor.” Disney’in avukatları bunu Eylül 2025’te girişime yazdı ve Pixar, Star Wars ile Marvel karakterlerinden esinlenen botların kaldırılmasını istedi. Engadget’in aktardığına göre mektup, bu tür botların Disney’in itibarına “olağanüstü zarar verdiğini” söylüyordu. Character.ai ise karakterlerin kaldırıldığını bildirdi.
Bir yıl sonra Disney, aynı girişimin varlıkları için teklif veren ilk ve şimdilik tek taraf. Character.ai 12 Ekim 2026’da iflas başvurusunda bulundu , Disney de teknolojisi için 20 milyon dolar önerdi. Girişimin eski ekibini şimdiden işe aldı; üç yıl boyunca maaş ve elde tutma ödemeleri için yaklaşık 180 milyon dolar ayırdı. Yani koda, insanlara harcayacağı paranın dokuzda biri kadar ödeyecek. İflas eden şirketin en büyük teminatsız alacaklısı da iki yıl önce Character.ai’a 2,7 milyar dolar ödeyen Google çıkıyor.
Character.ai botlarıyla her ay, günde ortalama iki saat konuşan 12 milyon kişi bu anlaşmanın dışında. Karakterleri ve sohbetleri iflas eden şirketin elinde kalıyor. Bunun ne anlama geldiğini ve 39 eyaletin ve Columbia Bölgesi’nin başsavcılarının başkalarının konuşmalarını korumak için neden devreye girdiğini aşağıda anlatıyoruz.
Kod için yirmi milyon, insanlar için yüz seksen
?Disney, Character.ai'ı satın aldı mı?
Hayır. Disney, şirketin bazı teknolojileri ve patentleri için süresiz, münhasır olmayan bir lisansa 20 milyon dolar teklif ediyor. Münhasır olmamak, aynı teknolojiyi başkasının da kullanabileceği anlamına gelir. Aynı tutar, Disney’e geçen çalışanlara karşı açılabilecek hukuki talepleri de kapsıyor. Bu talepleri satın almak, kimsenin bu insanlara ayrıldıkları için sonradan dava açamaması demek.
Mahkemede Disney “stalking horse”, yani ilk teklif sahibi: onun fiyatı taban oluşturuyor ve diğerleri bu fiyatı aşmaya çalışabiliyor. Reuters’a göre şirket varlık satışını Kasım sonu ya da Aralık başında tamamlamayı bekliyor.
Disney insanları iflastan önce almıştı. Yaklaşık 65 çalışana iş teklifi yapıldı; Character.ai’ın eski CEO’su Karandeep Anand ise 2 Ekim’de Disney’in teknoloji direktörü oldu.
?Google milyarlar ödediyse bu kadar ucuz neden?
Ağustos 2024’te Google, Character.ai ile 2,7 milyar dolarlık bir anlaşma yaptı: modellerin lisansını aldı, kurucular Noam Shazeer ve Daniel De Freitas’ı da kendi bünyesine geri kattı. Shazeer, neredeyse tüm modern dil modellerinin dayandığı mimariyi tanıtan transformer makalesinin yazarlarından biri. Onlar ayrıldıktan sonra girişim kendi büyük modellerini eğitmeyi bıraktı ve büyümeye odaklandı.
Büyüme pahalıya patladı. Gelir, 2024 mali yılındaki 7,4 milyon dolardan 2025 mali yılında 23,6 milyon dolara çıktı. Ama Ağustos 2026’da şirket ayda 8-9 milyon dolar kaybediyor, kasasında da yaklaşık 57 milyon dolar kalmıştı. Botun her cevabı hesaplama gücü olarak para yiyor; insanlar ne kadar uzun sohbet ederse maliyet o kadar artıyor. Uzun sohbetler hizmetin hem en büyük varlığıydı hem de en büyük gideri. Reuters’ın yazdığına göre şirket iflasını hukuki masraflara ve hesaplama gücüyle yapay zekâ yeteneklerinin yüksek maliyetine bağladı.
Alıcı arayışı bir yıl sürdü. Bir yatırım bankacısı yaklaşık 28 tarafa ulaştı ve kimsenin uygulayamayacağı tek bir teklifle döndü. Yahoo Finance’e göre diğerleri dava ve düzenleyici riskleri fazla büyük buldu. Alacaklı listesinin en üstünde ise bu kez tedarikçi sıfatıyla Google var: yaklaşık 4,1 milyon dolar alacaklı.
Kimsenin satın almadığı günde iki saat
?Kullanıcıların karakterlerine ve sohbetlerine ne olacak?
Şimdilik hiçbir şey. Platform çalışmaya devam ediyor. Ancak Character.ai, hizmeti sürdürmeye istekli bir alıcı çıkmazsa platformun kapatılacağını söyledi.
Delaware’deki ilk duruşmada şirketin avukatı Erin Fay, kullanıcı verileri ya da sohbet botu işi için henüz kimsenin teklif vermediğini kabul etti. Ona göre Disney bu verilerle ilgilenmiyor. Lisans da bunu söylüyor: kullanıcı verileri, kullanıcı mesajları ve bot cevapları, eğitim verileri, hazır modeller, marka ve uygulama kapsam dışında.
Disney sohbetleri satın almak istemiyor, ama çalışanları yine de görebilir. Eyaletlere göre geçiş hizmetleri sözleşmesi, Disney personeline kullanıcıların kişisel verilerine erişim veriyor. Basitçe söylemek gerekirse, hizmet devredilirken eski ekip, yani artık Disney’deki insanlar, hizmeti yürütmeye yardım ediyor ve içindeki her şeyi görebiliyor.
Sade bir dille: iflas masasında kalan şey, kullanıcıların kendi icat ettikleri karakterler, onlara yazdıkları her şey ve botların verdiği tüm cevaplar. İflas masası, alacaklılara ödeme yapmak için satılan varlıkların toplamıdır.
?Sohbetler müzayedede satılabilir mi?
İflasta veriler de sunucular ve patentler gibi bir varlık sayılır. New York Başsavcısı Letitia James duruşmadan önce şirketin “çocukların paylaştığı en özel düşüncelerin bir kısmını topladığını” ve “şimdi bu konuşmaların en yüksek teklifi verene satılabileceğini” söyledi . Aşağıda anlatılan Sewell Setzer vakası, bu tür konuşmaların nereye varabileceğini hatırlatıyor.
14 Ekim’de 39 eyaletin ve Columbia Bölgesi’nin başsavcıları mahkemeden, her alıcının sohbet geçmişlerini korumasını ve güvenlik özelliklerini iyileştirmesini şart koşmasını istedi. Avukatları Abigail Ryan, “Geçmişte yaşananların yeni bir alıcıyla yeniden başlamasını istemiyoruz” dedi. Aynı dilekçede, Yahoo Finance’in aktardığına göre , eyaletler 18 yaş altı kullanıcıların verilerinin büyük olasılıkla yetişkin verisi olarak sınıflandırıldığı uyarısında bulundu. O zaman alıcı, çocuklara ait sohbetleri, çocuklara ait olduklarını bilmeden devralabilir. Eyaletlere göre sohbet geçmişleri hassas kişisel bilgiler içeriyor.
?Kullanıcılar alacaklı sayılıyor mu?
Hayır. Şirketin önergelerinden biri “mevcut ve eski platform kullanıcılarından (yaklaşık 163 milyon)” söz ediyor ve her birine, e-postayla bile olsa, ulaşmanın çok pahalıya geleceğini söylüyor. Bunun yerine kullanıcılardan davayı şirketin blogundan, alacak ajansının sitesinden ve uygulama içindeki bağlantılardan izlemeleri bekleniyor. Bu 163 milyonun tam olarak ne olduğu belirsiz: aynı şirketin diğer dosyalarında “on milyonlarca” ve sadece “milyonlarca” deniyor.
?Kullanıcılar şu anda ne yapabilir?
Platform çalışıyor ve şirket, dava haberlerinin blogunda ve uygulamada yayımlanacağını söylüyor. Kullanıcılar verilerini Character.ai yardım merkezi üzerinden isteyebilir: web sitesinde yol Profile, Profile Settings, Account, Manage Account & Data, Export Data; uygulamada ise Legal & Privacy altında. Selectra’nın talimat özetinde belirtildiği gibi, dışa aktarma üç ila dört hafta sürüyor, e-postadaki indirme bağlantısı ise yedi gün geçerli.
Bu tahmine göre 26 Ekim’de gönderilen bir istek, tam müzayede sıralarında, 16 ile 23 Kasım arasında hazır olur. Yardım sayfası arşivin tam olarak neyi içerdiğini söylemiyor. Dosyayı kontrol edin.
Yükselen yıldızdan Delaware mahkemesine
Character.ai’ı batıran yalnızca sunucu faturaları değildi. Beş yıl içinde, bir sohbet botuyla kurulan dostluğun nasıl ters gidebileceğinin önde gelen örneği haline geldi. Floridalı 14 yaşındaki Sewell Setzer’in annesi, oğlunun kendi canına kıymasının ardından dava açtı; oğlunun platformdaki bir bota takıntılı hale geldiğini söylüyor. Kentucky, botların kullanıcıları “kendilerini kesmeye, aç bırakmaya ya da öldürmeye” teşvik ettiğini öne sürdü, Pennsylvania ise botların “doktor gibi davrandığını” söyledi. Şirket beş aileyle ön uzlaşmaya vardı. 2025 sonbaharında Character.ai, gençler için sınırsız sohbeti kapattı .
// Zaman çizelgesi
- Eski Google mühendisleri Noam Shazeer ve Daniel De Freitas, Character.ai’ı kuruyor.
- Girişim 150 milyon dolar yatırım alıp “unicorn” statüsüne ulaşıyor. Beş ayda kullanıcılar botlarla 2 milyardan fazla mesaj alışverişi yapıyor.
- Google lisans için 2,7 milyar dolar ödüyor ve kurucuları geri alıyor.
- Platformun aylık 20 milyon aktif kullanıcısı var.
- Disney, kendi karakterlerine dayanan botların kaldırılmasını talep ediyor.
- 18 yaş altı kullanıcılar botlarla sınırsız sohbet imkânını kaybediyor.
- Eski CEO Karandeep Anand, Disney’in teknoloji direktörü oluyor.
- Delaware’de Chapter 11 başvurusu.
O zamandan beri kitle, Colin Adams’ın yeminli beyanına göre, ayda 20 milyondan yaklaşık 12 milyon kişiye düştü.
Başkalarının konuşmaları için teklif yarışı
30 Ekim’de mahkeme müzayede kurallarını ele alacak. Bir hafta önce, 23 Ekim’de, 31 eyalet ve Columbia Bölgesi bu kurallara karşı 27 sayfalık ayrı bir itiraz sundu. Disney’i geçmek isteyen bir rakibin en az 21,7 milyon dolar teklif etmesi gerekiyor: Disney’in fiyatı, ilk teklif sahibi için 700 bin dolarlık bir fesih bedeli ve üstüne bir milyon daha.
Yüksek bir eşik, tam da hizmeti sohbetlerle birlikte devralıp çalışır halde tutacak alıcıları korkutabilir. Eyaletler tabanı çok yüksek buluyor. Disney şimdiden 7,5 milyon dolar ödedi ve bunun 5,5 milyonu ne olursa olsun iade edilmeyecek; yani alacaklılar 20 milyon dolardan çok daha düşük bir teklifle bile kazançlı çıkar. Başsavcılar, teklif verenlere en az üç hafta daha süre ve satışın yalnızca blogda değil, platformun kendisinde de sade bir dille duyurulmasını istiyor. Ayrıca, kişisel bilgilerin yeni bir sahibe nasıl geçtiğini izleyecek bağımsız bir görevli olan tüketici gizliliği denetçisi (ombudsman) talep etme hakkını saklı tutuyorlar. Sebep tam olarak Disney personelinin kullanıcı verilerine erişebilmesi.
Önerilen takvime göre teklifler 20 Kasım’a kadar verilecek, müzayede 23 Kasım’da, satış duruşması 24 Kasım’da yapılacak. Dosyalarda eksik olan, kimsenin hizmetin kendisi için mücadele etmediği durumun planı. Platform kapanırsa sohbetlere ne olacağını da iki taraf henüz açıkça söylemedi.
Disney istediğini zaten aldı: bu botların nasıl yapılacağını bilen insanları ve kodlarını kullanma hakkını. Birkaç yıl boyunca günde iki saat, çok ayrıntılı bir günlük tutmak demek; Character.ai’da bunlardan milyonlarca var. 23 Kasım’da bu günlükler eli kaldıran herkese gidebilir, ya da hiç kimseye.
