15 milyon fanfiği yapay zekâyla kopyalayan genci anket durdurdu: 49-47

29 Ekim 2026’da, UTC ile saat 07.13’te Archive of Our Own erişime kapandı. AO3, internetteki en büyük kâr amacı gütmeyen fanfik kütüphanesi: içinde 18,4 milyondan fazla eser var. Fanfik, hayranların başkasına ait bir kitabın, filmin ya da dizinin karakterleri hakkında yazdığı hikâyelere deniyor; arşiv 82.900’ü aşkın hayran evrenini kapsıyor. O gece arşivin işletmecileri bir güvenlik olayını duyurdu ve sitenin iki ila dört hafta içinde geri döneceğini söyledi.

Okuyucuların okuyacak bir şeyi kalmadı, yazarlar da kendi eserlerine ulaşamıyordu. 1 Kasım pazar günü bir alternatif belirdi. ao3.life adlı site, arşivi “kayıp gitmeden önce kurtarmayı” vaat ediyordu. Yaratıcısı, Hindistan’da yaşayan 17 yaşında bir genç olduğunu ve siteyi bir yapay zekâ ajanı sürüsünün kurduğunu söylüyor. AO3’ten çoktan silinmiş ya da gizlenmiş eserler kısa sürede klonda boy gösterdi. Site yaklaşık bir gün dayandı ve onu bir mahkeme kapatmadı. Onu kapatan, yazarların gönderdiği 2.000 kaldırma talebi ve sitenin kendisinde yapılan bir anket oldu. Üstelik anketi teknik olarak yaratıcısı kazanmıştı: oy verenlerin %49’u memnun, %47’si üzgündü.

Kırk sanal makine ve sesli kitaba ödeme duvarı

Sitenin yaratıcısı yazdıklarını Ganesh diye imzalıyor. 404 Media’ya göre siteyi “40 sanal makineyi yöneten bir yapay zekâ ajanı sürüsünün” doldurduğunu söylemiş. Haber sitesi projeyi “vibe coded” diye niteledi: kişi ne istediğini sade bir dille anlatıyor, yazılımı ise bir yapay zekâ modeli yazıp çalıştırıyor.

Yapay zekâ ajanı burada, sıradan cümlelerle görev verdiğiniz bir program demek: “şu arşivleri al, seslendirmeli bir siteye çevir” gibi. Sonra kendi başına çalışıyor: kodu yazıyor, hikâyeleri sayfalara diziyor. Kırk sanal makine kabaca aynı işi aynı anda yapan 40 bilgisayar demek. Ganesh’e göre ilk adımdan özür mesajına kadar her şey yaklaşık 40 saatini aldı.

Klonun kendisi basitti. Her hikâye, e-kitap okuyucuların standart biçimi EPUB olarak ücretsiz indirilebiliyordu. Yanında yapay zekâ sesiyle okunmuş bir sesli kitap duruyordu: ilk üç dakika bedava, gerisi paralı. Yazarlara gelirin %91’i vaat ediliyordu; %9’u “seslendirme ve işleme” için sitede kalacaktı.

Payını almak ya da hikâyesini kaldırtmak isteyen yazarın, AO3 profiline bağlı adresten e-posta atması ve aynı profile bir not bırakması gerekiyordu. AO3 kapalıyken kimse profilini açamıyordu. Reddit’teki AO3 topluluğunun moderatörleri insanları siteye hiç e-posta atmamaları konusunda uyardı. Sosyal medyada buna oltalama dendi, ama kanıt gösteren olmadı.

Bu, yaklaşık her 11.500 ziyaretçiye bir satış demek. Ticari açıdan klon, daha kimse kapatmadan batmıştı.

Para, hayran dünyasında zaten hassas bir konu. Fanfik hukuken gri bir bölgede duruyor, çünkü karakterler başkasına ait. Bu yüzden AO3, yazarların eserlerinden para kazanmasını yasaklıyor; oysa arşivi işleten kâr amacı gütmeyen kuruluş OTW, yazarların kendi metinlerinin telif hakkına sahip olduğunu savunuyor. Başkalarının fanfiklerini satmayı deneyenler daha önce de oldu: 2024’te 404 Media, bunları ciltleyip kitap hâlinde 100 dolara kadar satan Etsy satıcılarını haberleştirmişti. O satıcılar her kitabı tek tek ciltlemek zorundaydı. Bu kez 15 milyon hikâyenin kopyası tek bir hafta sonunda, seslendirmesi ve ödeme sayfasıyla birlikte yayına girdi.

Silinmiş taslaklar nereden geldi

İlk alarmı, AO3’ten çoktan kaybolmuş şeyleri klonda bulan yazarlar verdi. Kotaku’nun haberine göre orada eserlerin eski sürümleri, silinmiş ve gizli hikâyeler ortaya çıktı. Bir yazar Bluesky’da, herkese kapattığı eserlerinin ao3.life’ta hâlâ göründüğünden ve artık onlar üzerinde “0 kontrol” sahibi olduğundan yakındı.

Pek çok hayran, klonun AO3’e yapılan saldırıyla bağlantılı olduğunu düşündü. Ganesh bunu reddediyor. ao3.life’ta yayımladığı özürde AO3 ile de, oraya sızanlarla da hiçbir bağı olmadığını, hikâyelerin herkese açık dökümlerden geldiğini yazıyor. İki ana kaynak vardı: Hugging Face’teki bir AO3 veri seti ve FicHub adlı bir servisin sakladığı dosyaların dökümü. İkisinde toplam yaklaşık 29 milyon hikâye vardı, bunların kabaca 15 milyonu AO3’tendi.

Taslakların sırrı bu. AO3’ten bir hikâyeyi silmek onu AO3’ten siler, birinin önceden aldığı kopyalardan değil. Hugging Face veri seti bir buçuk yıl önce kapatılmıştı ve tek bir hafta sonunda içeriği sesli kitap satan bir siteye dönüştü. Ganesh, topladıklarının arasında haberi olmadan aldığı taslakların da bulunduğunu kabul ediyor. Taslakların ve gizli eserlerin o dökümlere nasıl girdiğini ise açıklamıyor.

Kopyalayanlar yalnızca yabancılar değildi. 404 Media’nın haberine göre arşiv kapalıyken bazı okuyucular Reddit’te ve Discord’da, yıllar içinde indirdikleri eserlerin Google Drive bağlantılarını paylaştı. Onlar için bu, sevdikleri hikâyeleri kurtarmak gibiydi. Pek çok yazar ise bundan da klon kadar tedirgin oldu ve öfkelendi: eserleri yine izinsiz yayılıyordu, tek fark bu kez bedava olmasıydı.

Neredeyse berabere

2 Kasım pazartesi günü ao3.life’ta arşivin yerini bir özür aldı. Ganesh, 2.000’den fazla kaldırma talebiyle uğraştığını yazıyor. Site bir günde terabaytlarca bant genişliği tüketmişti. Sesli kitapları siteyi ayakta tutmanın bir yolu olarak anlatıyor, oysa kendi söylediğine göre işin tamamı hiçbir zaman 200 doları geçmemiş. “Bu kadar çok yazara zarar vermek asla niyetim değildi” diye yazıyor.

Söylediğine göre kararı belirleyen, kendi sitesindeki bir anketti: site insanları mutlu ediyor mu? Mutlu: 3.184. Üzgün: 3.057. Notunda oyların kalan %4’üne ne olduğu yazmıyor. Mutlular yalnızca 127 oy farkla kazandı. Ganesh yine de siteyi kapattı: oy verenlerin neredeyse yarısı mutsuzsa, demek ki yanlış bir iş yapıyordu.

Yazarlar siteyi bir gün içinde e-postaya boğdu. OTW ise avukatların hızına takıldı: Reddit topluluğunun bir moderatörü kuruluştan gelen haberi aktardı: OTW harekete geçmişti, ama hukuk sistemi internetteki hayattan çok daha yavaş işliyordu. OTW daha sonra bir URS şikâyeti verdi (Uniform Rapid Suspension, marka hakkını ihlal eden bir alan adını askıya almak için hızlı bir süreç). Ganesh’e göre alan adı 14 gün içinde kapanacak. Başka klonlar hâlâ açık; örneğin seslendirme satmayacağını ve hikâyelerle yapay zekâ eğitmeyeceğini vaat eden fanfic.party. AO3’ün kendisi kasım ortasından önce dönmeyecek: 30 Ekim’de durum sayfası en az iki, belki dört haftalık bir kesinti öngörüyordu.

Ao3.life 200 dolardan ucuza mal oldu ve yalnızca bir gün yaşadı. Üzerine kurulduğu dökümler ondan çok önce de vardı ve Hugging Face veri setinin bir buçuk yıl önce kapatılması onları ortadan kaldırmadı. Ganesh özrünü şöyle imzaladı: “iyi bir şey yaptığını sanan Hindistanlı 17 yaşında biri.”