Dit mouwscherm overleefde 50 wasbeurten en heeft pixels als een Nokia 3310

Dit scherm ging vijftig keer met wasmiddel door een gewone wasmachine en werd amper dof. Het is in een mouw geweven en iets groter dan een ansichtkaart. Je kunt er een rekenmachine of een kompas op openen. Foto’s bladeren voorbij. Video speelt af. Het reageert zelfs op spraakopdrachten. Druk met je vinger op een plaatje en de mouw reageert als een telefoon. Er is geen losse elektronicamodule: de leds en chips die in de draden zijn verstopt, gaan zelf de trommel in.

Ingenieurs van de National University of Singapore beschreven de mouw op 21 oktober 2026 in een artikel in Nature . Het verrassendste is hoe bescheiden hij is. Het scherm heeft 5.184 pixels, bijna een derde meer dan een Nokia 3310 met toetsen. Toch noemen de auteurs het het eerste touchscreen ter wereld dat is geweven van de eigen draden van het kledingstuk. Elke draad licht op en voelt je aanraking.

Vijftig wasbeurten klinkt abstract. Als je iets één keer per week wast, is dat bijna een jaar dragen: een record voor elektronica, maar nog niet de jaren die een gewoon kledingstuk meegaat. Slimme kleding wordt al zo’n tien jaar beloofd en struikelt steeds over twee dingen: de was en de software. De nieuwe mouw maakt vooruitgang op het eerste. Met het tweede is nog niemand klaar.

Een draad van een millimeter dik

Het scherm bestaat uit 54 draden die langs de onderarm liggen. Elke draad draagt 96 leds, wat een beeld van 96 bij 54 puntjes geeft. Onder de leds, in dezelfde draad, zit een tweede laag die druk waarneemt. Een vingertop sluit een circuit, de controller berekent waar, en de dichtstbijzijnde pixel gaat branden.

De draad wordt gemaakt met thermisch trekken, dezelfde truc waarmee glasvezel wordt getrokken. Grofweg bouw je eerst een dikke, gelaagde voorvorm, een soort te groot model van de toekomstige draad. Dan verhit je die tot hij zacht wordt als toffee en trek je eraan. De lagen behouden hun volgorde, en het resultaat is een vezel van ongeveer een millimeter dik en tot tien meter lang . Ter vergelijking: de 54 rijen van 17 centimeter in de mouw komen samen op ongeveer negen meter. Eén trekbeurt is genoeg voor het hele scherm.

Het lastige was de bedrading. Een draad is in wezen eendimensionaal, dus er is bijna geen ruimte voor ingewikkelde circuits, legt de leider van de groep uit, Tural Khudiyev, universitair docent aan het NUS College of Design and Engineering. Het scherm kwam er pas toen het team leerde vezel om te zetten in “elektronische bouwstenen” die zich gedragen als gewoon garen.

De resolutie van een toetsentelefoon

Elk puntje op de mouw is bijna zo groot als een speldenknop, ongeveer twee millimeter breed. Op het scherm van de Nokia 3310 waren de puntjes ruim vier keer kleiner, en op een moderne smartphone zie je ze met het blote oog niet meer.

Dat is genoeg voor een rekenmachine of een kompasnaald. Het is niet genoeg voor een lang chatbericht, en de universiteit doet niet alsof. Het team ziet de volgende stap in kleinere chips en dunnere draden: de methode staat beide toe, wat het beeld scherper zou maken en de draad op gewone fabrieksmachines laat breien en borduren.

Daar staat tegenover dat elk puntje hier kleur heeft en het beeld 30 keer per seconde verandert, zoals gewone video. En de schermstof ademt net zo goed als katoen of denim. Dat is belangrijker dan het klinkt. Niemand draagt kleding waarin je zweet onder een plastic folie, hoe slim die ook gloeit.

Overigens is gloeiende stof al eerder getoond. In 2021 beschreef de groep van Huisheng Peng van de Fudan-universiteit in Shanghai in Nature een beeldschermtextiel van zes meter lang en 25 centimeter breed. Het werd op een industrieel weefgetouw geweven als gewone stof, maar het toetsenbord en de voeding waren aparte stukken stof. In de mouw uit Singapore passen licht en aanraking samen met de bedrading in één draad, en daarom heet het een touchscreen.

Het jasje voor tien wasbeurten

Er zijn pogingen gedaan om slimme kleding mainstream te maken, en de luidruchtigste eindigde stilletjes. In 2015 presenteerde Google Project Jacquard: geleidende draden die in gewone stof kunnen worden geweven. Levi’s was de eerste partner, en in de herfst van 2017 kwam er een spijkerjasje van $350 in de winkels. Het jasje was ontworpen voor stadsfietsers. Veeg over de linkermanchet en het nummer in je oordopjes sloeg over, terwijl de telefoon in je zak een gesprek aannam of vertelde waar je moest afslaan.

Alle elektronica zat in een afneembaar plastic label op de manchet, dat je vóór het wassen eraf klikte. Alleen de geleidende draden gingen de trommel in, en Google beloofde ongeveer tien wasbeurten . Later verduidelijkte het bedrijf dat tien cycli het minimum was dat het jasje had doorstaan in tests die zwaarder waren dan een wasbeurt thuis. Het echte verschil met de mouw uit Singapore zit elders: daar gaan de leds en chips zelf de wasmachine in.

De was doodde het jasje niet: Google zette de Jacquard-app uit en de manchetten werden stil. Ze zaten er nog, maar er antwoordde niets meer. Een slim jasje van $350 werd weer gewoon een jasje.

Wat de mouw nog mist

De aankondiging van de universiteit zegt niets over wat elke koper als eerste zou vragen: de batterij, en wanneer de mouw eigenlijk in de verkoop gaat. Een prijs is er ook niet. Dit is een laboratoriumprototype, en de cijfers over wassen en buigen zijn door het team zelf in het lab gemeten. De draden doorstonden 1.000 buigingen met een straal van vijf millimeter, maar niemand heeft getest hoe ze een winter in een rugzak doorstaan. Ook is niet bekend wat er met het scherm gebeurt na de honderdste wasbeurt: zo vaak is het nog niet gewassen.

Khudiyev ziet geneeskunde als eerste toepassing. De mouw toont al de lichaamstemperatuur. In zijn woorden kan kleding via in de draden geweven sensoren continu gegevens over het lichaam verzamelen, en kan de drager die direct op de mouw bekijken, zonder telefoon of horloge. Voor een oudere patiënt met bloeddrukproblemen of voor een hardloper klinkt dat aantrekkelijk.

Dan blijft de tweede zwakte over, die een lab niet kan verhelpen. Je kunt een draad taai maken, maar de app erachter leeft precies zo lang als een bedrijf hem wil ondersteunen. De software van het Levi’s-jasje hield vijfenhalf jaar stand. De draad heeft geleerd de wasmachine te overleven, maar wie verbindt zich ertoe de software te ondersteunen voor kleren die mensen jarenlang dragen?