De sensor voor de perimenopauze wordt onder de borst gedragen. Armen en benen, ontdekten de makers, misten een deel van de symptomen. Het apparaat staat in TIME’s lijst van 300 beste uitvindingen van het jaar, half oktober 2026 gepubliceerd, naast meer dan drie dozijn andere medische technologieën. Wij kozen er zes voor het lichaam en keken na wat elk ervan onderbouwt.

Vier sensoren onder de borst

Peri , van het Ierse bedrijf met dezelfde naam (voorheen identifyHer), volgt de symptomen van de perimenopauze. Dat zijn de jaren vóór de laatste menstruatie, waarin hormonen schommelen en een vrouw de arts weinig kan laten zien behalve haar eigen verhaal. Vier sensoren registreren veranderingen in hartslag, temperatuur en slaap, en een algoritme zoekt naar opvliegers en nachtelijk zweten.

CEO Heidi Davis legde uit dat sensoren aan armen en benen de ‘digitale vingerafdrukken’ van sommige symptomen misten, terwijl de romp het sterkste signaal gaf. De sensoren zelf zijn gewoon, en Davis zegt dat ook. De vernieuwing zit in de algoritmen die volgens het bedrijf zijn getraind op continue data van 204 vrouwen.

Vitale functies in het ziekenhuis, om de pols

Op een gewone afdeling controleert een verpleegkundige om de paar uur de vitale functies. Tussen de rondes door houdt geen enkel instrument de patiënt in de gaten. Medtronic schat dat op wel 96% van de tijd, maar die schatting is van henzelf, en alarmerende cijfers helpen bij de verkoop.

De Corsano-polsband van het Nederlandse Corsano Health, in de VS verkocht door Medtronic, weegt 19 gram, minder dan een reep chocolade. Zonder draden meet hij pols, zuurstof, ademhaling, huidtemperatuur en stappen, en hij kan met de patiënt mee naar huis. Hij heeft FDA-clearance voor patiëntbewaking, maar stelt geen diagnoses; hij alarmeert de arts.

Negentig seconden voor een hersenschudding

Een hersenschudding is met het blote oog lastig te herkennen, zeker langs de zijlijn, waar nu meteen een beslissing nodig is. De SNAP-test van Oculogica laat iemand een stip op een scherm volgen terwijl een camera vastlegt hoe de ogen bewegen. Een algoritme geeft binnen 90 seconden zijn oordeel; het eerdere apparaat van het bedrijf had tot vier minuten nodig.

De FDA gaf SNAP in juni 2026 clearance als hulpmiddel voor de arts, niet als zelfstandige diagnose. Het bedrijf meldt 90% sensitiviteit en 94% specificiteit. In gewone taal: van tien echte hersenschuddingen vangt de test er negen, en van honderd gezonde mensen slaat hij ten onrechte bij zes alarm.

Echografie tegen hoge bloeddruk

Het Paradise-systeem van Recor Medical is bedoeld voor mensen bij wie pillen en leefstijl de bloeddruk niet onder controle krijgen. Het richt zich op zenuwen rond de nierslagaders die de druk opdrijven als ze te actief zijn. Een dunne katheter reist van een slagader in de lies naar de nieren. Daar verhit hij de zenuwen twee of drie keer zeven seconden met ultrageluid, terwijl een ballon met circulerend water de vaatwand koelt, aldus de FDA .

In de RADIANCE II -studie stopten 224 patiënten voor het onderzoek met hun pillen. Sommigen kregen de katheter zonder dat het ultrageluid ooit werd aangezet, en noch de patiënten noch de meters wisten wie wat kreeg. Na twee maanden daalde de systolische druk overdag met 7,9 mmHg na de echte ingreep en met 1,8 na de schijnbehandeling. Een verschil van zo’n zes punten. Ter vergelijking: een meta-analyse van 48 geneesmiddelenstudies vond dat een daling van 5 mmHg grote hart- en vaatziekten, zoals hartaanvallen en beroertes, met ongeveer een tiende vermindert. De FDA keurde het goed als aanvulling op medicatie, niet als vervanging.

Een peptide dat de maag overleeft

De maag verteert peptiden, korte eiwitketens, zoals vlees. Daarom worden eiwitmedicijnen, de ruggengraat van de behandeling van ernstige psoriasis, gespoten. Icotyde van Johnson & Johnson werd het eerste gerichte peptide voor psoriasis in pilvorm toen de FDA het in maart 2026 goedkeurde.

Het blokkeert de receptor van IL-23, een signaalstof die huidontsteking aanjaagt. In de ICONIC-LEAD -studie met 684 patiënten, onder wie tieners vanaf 12, had 65% van de pilgebruikers na 16 weken een schone of bijna schone huid, tegen 8% op placebo. Net als de injecties dempt het een deel van de immuunrespons. Maar de spuit is weg.

Motoren voor je benen tijdens een wandeling

Een schrijver van Popular Science met het Ehlers-Danlossyndroom en POTS beschrijft hoe ze één heuvel bij de Grand Canyon driemaal beklom. Zonder hulp van het Hypershell X Ultra S-exoskelet steeg haar hartslag van 102 naar 158 slagen per minuut. In de ecostand piekte die op 126, in de sterkste stand op 118. Eén persoon, één heuvel, maar het verschil is duidelijk.

Het wordt om de taille en de dijen gegespt en weegt volgens de fabrikant ongeveer 2,5 kg. TIME plaatste het onder Sports & Fitness, en in de VS kost het $1.999. In laboratoriumtests in opdracht van het bedrijf gebruikte het lichaam tot 20% minder zuurstof bij wandelen en 39% bij fietsen.

Waar de grens loopt

Het bewijs achter de zes loopt sterk uiteen.

Peri zegt het meest. De sensor legt vast wat een vrouw al voelt, en dat is precies de bedoeling: een klacht die een arts misschien wegwuift, wordt een grafiek. De nieuwe geneeskunde maakt van hoe je je voelt bewijs. Peri heeft een nauwkeurigheidsstudie met zo’n 110 vrouwen geregistreerd , nog zonder resultaten. Het bewijs wordt verzameld, maar voorlopig wordt het gecontroleerd door het bedrijf dat het verkoopt.

Een patiënt ligt op de intensive care, enkele dagen na een zwaar hersenletsel. Hij knijpt niet in de hand van de arts, volgt niets met zijn ogen, geeft geen antwoord. Hij draagt een kap met elektroden en door een koptelefoon klinkt een gelijkmatige piep. Een opgenomen stem vraagt hem te proberen zijn hand te openen en te sluiten. De hand blijft stil. De piep wordt hoger.

Zo ziet het experiment van Columbia University eruit dat op 22 oktober 2026 verscheen in het tijdschrift Brain . Neuroloog Jan Claassen en zijn team testten 41 mensen met acuut hersenletsel die bij een standaardonderzoek aan het bed geen teken van bewustzijn vertoonden. Na een korte training leerde ongeveer een op de drie de toon te laten stijgen en dalen, alleen met hersenactiviteit. En iedere patiënt bij wie een aparte test al verborgen bewustzijn had aangetoond, slaagde. Twee verschillende methoden wezen dezelfde mensen aan, dus de piep vangt niet zomaar willekeurige ruis. Het lichaam zweeg, terwijl de hersenen de opdracht volgden.

Een piep die je stuurt met een poging tot beweging

In rust zoemt de motorische cortex in de hersenen op een vast ritme, als een motor die stationair draait. Probeer je vuist te ballen, of stel het je alleen voor, en het gezoem valt uiteen. Gewone elektro-encefalografie (EEG) registreert die verandering door de hoofdhuid heen, zonder operatie en zonder geïmplanteerde chip. Software naast het bed vergelijkt het signaal met een basismeting in rust en laat de toon in realtime stijgen of dalen.

Dit detail is belangrijk: de patiënt hoort het geluid ook. Zo sluit de cirkel zich. De persoon doet een inspanning, de piep verandert, en hij kan merken dat zijn inspanning iets in de buitenwereld in beweging bracht. Clinici noemen dit soort verborgen bewustzijn cognitieve motorische dissociatie. De tests die daarvoor op de intensive care worden gebruikt, werken maar in één richting: artsen kijken in het brein van de patiënt, en de patiënt merkt er niets van. Voor iemand die opgesloten zit in een onbeweeglijk lichaam is de piep in de koptelefoon misschien de eerste terugkoppeling sinds de opname op de afdeling.

Twintig jaar tennis in het hoofd

Dat een ‘vegetatieve’ patiënt zou kunnen horen en denken, werd voor het eerst serieus genomen in 2006. De Britse neurowetenschapper Adrian Owen berichtte in Science over een vrouw van 23 die vijf maanden na een verkeersongeval voldeed aan de criteria voor een vegetatieve toestand. In een scanner kreeg ze de opdracht zich voor te stellen dat ze tennist, en daarna dat ze door haar huis loopt. Haar hersenen lichtten op in dezelfde gebieden als die van twaalf gezonde vrijwilligers. Sceptici wierpen tegen: misschien reageerden haar hersenen gewoon op het woord ’tennis’, zonder dat er een bedoeling achter zat.

Zes jaar later ging Owen een stap verder. Scott Routley, een Canadees, had twaalf jaar na een auto-ongeluk bij geen enkele test aan het bed gereageerd. In de scanner kreeg hij een code: tennis stond voor ’nee’, door het huis lopen voor ‘ja’. Op de vraag of hij pijn had, antwoordde Routleys brein met tennis . In de koppen stond dat een patiënt zijn artsen had verteld dat hij geen pijn had. Strikt genomen koos zijn brein een van twee opties en maakten de koppen er woorden van. Maar het antwoord zelf was nieuw.

De methode heeft een duidelijk gebrek. Een MRI-scanner is enorm en duur, en je kunt een ernstig zieke patiënt er niet zomaar voor van de intensive care wegrijden. Daarom zocht de groep van Claassen hetzelfde signaal met EEG, dat op een karretje naast het bed past. In 2019 toonden ze in NEJM aan dat machine learning bij 15% van de niet-reagerende patiënten een hersenreactie op commando’s om de hand te bewegen opspoorde. Een jaar later kon bijna de helft van hen overdag alleen thuis blijven, tegenover slechts een op de zeven van de rest. In 2024 vond een grote internationale studie verborgen bewustzijn bij een op de vier patiënten die geen enkele opdracht konden opvolgen.

Waarom de klok in dagen tikt

Wat de nieuwe studie onderscheidt, is het tijdstip. De patiënten werden enkele dagen na opname getest, op de intensive care, en niet maanden later in een revalidatiecentrum. Dat doet ertoe, want de zwaarste beslissingen vallen in die eerste dagen.

In een Canadese studie bij zes traumacentra volgde ongeveer 70% van de sterfgevallen na zwaar traumatisch hersenletsel op een besluit om levensondersteunende behandeling te staken. De helft van die sterfgevallen viel binnen de eerste drie dagen. De sterfte verschilde tussen ziekenhuizen met een factor vier. Voor een gezin betekent dat: de uitkomst hing deels af van het ziekenhuis waar de patiënt naartoe werd gebracht en van het gesprek dat artsen in die eerste dagen met de familie begonnen. Beslissingen rusten op een prognose, en de prognose rust op het onderzoek aan het bed: doet de persoon zijn ogen open, knijpt hij in een hand. Dat onderzoek kan per definitie geen verborgen bewustzijn zien.

Claassen beweert niet dat elke niet-reagerende patiënt zal herstellen. In 2019 riep hij zelf op zijn resultaten in een grotere groep te herhalen. Toch meldde zijn groep in 2022 dat verborgen bewustzijn het herstel beter voorspelde dan welke gevestigde factor ook die ze onderzochten. Leeftijd, oorzaak van het letsel en de score op de Glasgow Coma Scale bij opname kwamen allemaal daarna. Een pieptest aan het bed zou een extra bouwsteen kunnen worden in het gesprek tussen artsen en een gezin.

Wat de piep nog niet kan

De toonhoogte van een geluid sturen is nog geen gesprek voeren. Claassen noemt het systeem zelf slechts een eerste stap , een stap die laat zien dat sommige van deze patiënten in principe op een dag een stem kunnen krijgen. Het volgende doel van het team is een systeem dat eenvoudige dingen kan overbrengen, zoals pijn of honger.

De steekproef is klein: 41 mensen. Twee derde kon het geluid niet sturen, en voorlopig is niet vast te stellen wie van hen geen bewustzijn had en wie moe was, sliep of het gewoon niet hoorde. Andere groepen moeten het resultaat nog met andere patiënten herhalen.

Sommige vragen beantwoordt geen EEG. Het is onduidelijk wat je als eerste moet vragen aan iemand die alleen ‘hoger’ of ’lager’ kan antwoorden. Het wordt moeilijker als de vraag over zijn eigen behandeling gaat. Of zo’n antwoord als toestemming telt, bespreken artsen en ethici al jaren, en een gemeenschappelijke regel is er nog niet.

Wat is veranderd, is de vraag zelf. Twintig jaar geleden twistten wetenschappers over de vraag of iemand in een ‘vegetatieve toestand’ zich van iets bewust kon zijn. Nu twisten ze over hoe je met zo iemand praat, en het eerste woord in dat gesprek bleek een gewone piep.