Zijn bitcoincodes gingen naar de stort. Vijf wallets gingen toch open

Twaalf regels op één vel A4 waren in 2020 bijna 54 miljoen euro waard. De Ier Clifton Collins had op dat vel de codes van twaalf bitcoinwallets geprint, met in elke wallet 500 coins, en het verstopt in de aluminium dop van een foedraal voor hengels. Het foedraal bleef achter in een gehuurd huis in County Galway. Collins ging de gevangenis in, het huis werd leeggehaald en zijn spullen verdwenen naar een plaatselijke vuilstort. Het afval van daar wordt volgens The Irish Times in 2020 naar Duitsland en China gebracht om te worden verbrand.

Ruim zes jaar lang was het geld onbereikbaar: een rechter had het bevroren, maar niemand kon erbij. Sinds maart 2026 gaan de wallets een voor een open, ongeveer elke twee maanden. Op 20 oktober kwam de vijfde in beweging: 500 bitcoin, circa 41,5 miljoen dollar. Dezelfde 500 coins waren in maart nog zo’n 34 miljoen waard; het verschil is de koers. Slechts drie van die vijf transacties zijn officieel bevestigd, en niemand heeft uitgelegd hoe dit allemaal mogelijk is.

Hoe een imker aan 6000 bitcoin kwam

Collins groeide op in Crumlin, een wijk van Dublin. Hij werkte als beveiliger, hield een tijd lang bijen en won prijzen met zijn honing, en kweekte daarna meer dan tien jaar lang wiet in gehuurde huizen. Eind 2011 en begin 2012 stak hij de opbrengst in bitcoin. Een coin kostte toen een paar dollar, dus de hele voorraad kostte hem naar schatting enkele tienduizenden dollars.

Een deel van het geld ging op aan hobby’s. Collins kocht een tweepersoons gyrocopter en nam vliegles, en in 2020 stond hij voor 1,2 miljoen euro aan bezittingen af aan de staat: een miljoen aan bitcoin, de gyrocopter, een camper en een vissersboot .

Het echte geld stond elders. Begin 2017 had hij net iets meer dan 6000 bitcoin op één account en hij vreesde dat een hacker ze zou stelen. Daarom verdeelde hij de coins over twaalf nieuwe wallets, precies 500 per wallet. De codes van alle twaalf kwamen op dat ene vel.

Om te begrijpen waarom dat vel zo belangrijk was, helpt één detail. Bitcoin kent geen bank en geen knop „wachtwoord vergeten”. Het recht om coins uit te geven komt voort uit een privésleutel: een lang getal dat alleen de eigenaar kent. Iedereen kan een wallet en het saldo ervan op de blockchain zien, maar zonder de sleutel kunnen de coins niet worden verplaatst. Geen politiekorps, rechtbank of ontwikkelaar kan een nieuwe sleutel uitgeven.

Het hengelfoedraal ging naar de stort

In 2017 hield een patrouille de jeep van Collins aan bij Sally Gap in County Wicklow en vond wiet in de auto. Rechercheurs spoorden daarna een kwekerij in Galway op met planten ter waarde van ongeveer 450.000 euro . Collins kreeg vijf jaar.

Terwijl hij vastzat, werd er ingebroken in het huis in het dorp Farnaught, en later werd alles wat er nog lag in opdracht van de verhuurder opgeruimd. Medewerkers van de stort herinnerden zich weggegooide hengelspullen. Het foedraal werd nooit gevonden.

De politie geloofde het verhaal, en ze had daar redenen voor. De verhuurder bevestigde het, evenals de mensen die het huis leeghaalden en degenen die Collins hadden geholpen zijn bitcoin te verdelen. Meer dan een jaar voordat de politie hem tegenkwam, had niemand de wallets aangeraakt. Collins zelf zei tegen agenten dat hij zich bij het verlies had neergelegd en het zag als straf voor zijn eigen domheid.

In februari 2020 verklaarde het Ierse High Court de bitcoin tot opbrengst van misdaad en bevroor die voorgoed. Het werd het waardevolste bezit in de geschiedenis van het Criminal Assets Bureau (CAB), de Ierse dienst die criminelen hun vermogen afneemt. Het bureau kon er alleen niet over beschikken. In oktober 2024 waren de twaalf wallets zo’n 350 miljoen euro waard, en het bureau, schreef The Irish Times, bleef hopen dat techniek ze ooit zou openen.

Openmaken wat niet open kan

Op 24 maart 2026 gaf de Ierse politie een korte verklaring uit . Het bureau had in samenwerking met het European Cybercrime Centre van Europol toegang gekregen tot een wallet met 500 bitcoin en die in beslag genomen, in totaal zo’n 30 miljoen euro (circa 34 miljoen dollar). Europol ontving onderzoekers in Den Haag en leverde „zeer complexe technische expertise en decryptiemiddelen”. In de verklaring stond niet wie de eigenaar was.

Diezelfde dag zagen analisten van Arkham dat 500 bitcoin een adres hadden verlaten dat zij allang hadden gelabeld als „Clifton Collins: Lost Keys” en terecht waren gekomen op een opslagaccount bij de beurs Coinbase.

Hoe de politie aan de sleutel kwam, is onbekend. Eén woord geeft een aanwijzing: decryptie. Je kunt alleen ontsleutelen wat versleuteld is, wat erop wijst dat de onderzoekers iets in handen hadden. Een walletbestand bijvoorbeeld, of een kopie van de codes op een in beslag genomen apparaat, beveiligd met een wachtwoord. Wachtwoorden kun je raden als je genoeg rekenkracht hebt. Bitcoin zelf is dus niet gekraakt: dat zou elke wallet ter wereld in gevaar brengen, en niemand heeft daar aanwijzingen voor gevonden.

Eén detail is het overdenken waard. De wallets gaan een voor een open, met zes tot acht weken ertussen. Als de onderzoekers één hoofdsleutel voor alle twaalf hadden, zou het eenvoudiger zijn alles in één keer te nemen. Het ritme lijkt meer op werk waarbij elke wallet zijn eigen inspanning vraagt. Dat is onze gok, geen feit.

Drie keer officieel, twee keer in stilte

Het bureau heeft drie inbeslagnames bevestigd. Na maart volgde mei, toen de coins volgens Arkham naar een adres van Wintermute gingen. Dat is een bedrijf dat crypto in grote hoeveelheden koopt en verkoopt, dus de coins waren waarschijnlijk bedoeld voor verkoop. Op 2 juli kondigde het bureau een derde partij aan, waarmee het totaal op 1500 bitcoin kwam. In mei en juli bedankte het bureau Europol in bijna dezelfde woorden, en in mei voegde het toe dat het verder geen commentaar zou geven.

Daarna volgden nog twee overboekingen. Eind augustus en op 20 oktober verlieten telkens 500 bitcoin de wallets van Collins richting een adres dat aan Coinbase Prime is gekoppeld, de dienst van de beurs voor grote klanten. De derde, officiële partij ging in juli naar dezelfde plek. Ook deze coins lijken klaargemaakt voor verkoop: de ontvanger verdeelde de oktoberpartij in 42 stukken , waarvan veertig van precies 10 bitcoin. Zo is het makkelijker in kleine porties te verkopen. Arkham denkt dat justitie de meest waarschijnlijke partij achter beide overboekingen is, maar de Ierse autoriteiten zwijgen.

Waar het geld heen gaat

Volgens de Ierse wet mag het bureau in beslag genomen eigendom zeven jaar vasthouden en het daarna overdragen aan het ministerie van Financiën, oftewel de staatsbegroting. De Irish Examiner legde de procedure al in 2020 uit. Een vergelijking maakt de omvang duidelijk. In heel 2023 droeg het bureau 8,6 miljoen euro af aan de schatkist, zijn beste resultaat in 15 jaar. De ene wallet die in maart openging, was meer dan drie keer zoveel waard. Anders dan bij de Britse zaak rond 5 miljard dollar aan bitcoin , waar opgelichte spaarders om de coins vechten, is hier niemand om mee te vechten: het geld is crimineel verklaard en Collins heeft er allang afscheid van genomen.

Wat „voorgoed kwijt” echt betekent

Al in 2017 schatte Chainalysis dat tussen de 2,8 en 3,8 miljoen bitcoin kwijt waren, 17 tot 23% van alle toen bestaande coins. Zulke schattingen berusten op een eenvoudig signaal: coins die jarenlang niet bewegen. De wallets van Collins waren een schoolvoorbeeld. Bijna tien jaar stilte, een verhaal over een verbrandingsoven, een rechterlijke uitspraak en een label „Lost Keys” in een blockchain-verkenner.

Echt verlies komt ook voor, als de sleutel werkelijk op een stortplaats ligt. In 2013 gooide de Welshman James Howells een harde schijf met 7500 bitcoin weg. Hij vroeg twaalf jaar lang de gemeenteraad van Newport om hem te laten graven, en in januari 2025 wees een rechter zijn claim af als „zonder realistische kans van slagen”. De gemeente was van plan de stort te sluiten en af te dekken. Howells’ sleutels staan op een fysieke schijf onder tonnen afval. Wat de onderzoekers in het geval van Collins in plaats van het vel hadden, is onbekend.

Dit betekent niet dat elke vergeten wallet kan worden geopend. Europol had kennelijk iets om mee te werken, terwijl een gewoon mens die een wachtwoord kwijt is zulke middelen niet heeft.

Zeven wallets van Collins zwijgen nog. Volgens Arkham staat er 3500 bitcoin op, zo’n 291 miljoen dollar. Maar in de wereld van bitcoin blijkt „kwijt” slechts te betekenen dat niemand de sleutel nog heeft gevonden.