Binance-тен $6 млрд ұрланды, жартысына жуығын мұздату түймесі құтқарды

2026 жылғы 29 қазанда, UTC бойынша 20:20:59-да Ethereum желісіне комиссиясы $14,46 болатын транзакция түсті. Ол ешқандай ақша аударған жоқ: value өрісінде нөл тұр. Сол күні ертерек шабуылдаушы схеманы өз әмияндарында сынап көрген, бір жолы $2-тан $6-қа дейін аударған. Үш жарым минуттан кейін Binance-тің талдаушылар Binance 14 деп атайтын ыстық әмиянынан 167 464 эфир мен $1,6 млрд USDT стейблкойны кетіп қалды. Таңертең биржа залалды шамамен $6,3 млрд деп бағалады. Сыртқы талдаушылар әзірге аз санайды: $5,3-тен $5,9 млрд-қа дейін. Алдыңғы рекорд, яғни 2025 жылғы ақпандағы Bybit биржасынан ұрлық, шамамен $1,5 млрд болған.

Алайда ең оғаш нәрсе көлем емес. Олжаның жартысына жуығы, шамамен $3 млрд, бірнеше сағатта тоқтатылды. Полиция емес, «блокчейннің өзі» де емес, мұздату түймесі бар бірнеше компания тоқтатты. Ал криптовалюталар дәл ондай түйме ешкімде болмасын деп ойлап табылған.

Он төрт долларлық сенімхат

Биржа клиенттердің ақшасын екі түрлі әмиянда сақтайды. Суық әмияндар желіден ажыратулы және негізгі қорды ұстайды. Ыстық әмияндар үнемі желіде: күнделікті шығарулар солар арқылы өтеді, сондықтан онда әрдайым жұмыс қалдығы тұрады. Әлемдегі ең ірі биржада бұл қалдық миллиардтап саналады.

Шабуылдың кілті EIP-7702 деген функция болды. Ол Ethereum-ға Pectra жаңартуымен бірге 2025 жылғы 7 мамырда келді. Қарапайым тілмен айтқанда, бұл сенімхат: кәдімгі әмиян сыртқы бағдарламаға өз атынан әрекет етуге рұқсат береді. Ол ыңғайлылық үшін жасалған: бірнеше әрекетті бір түртумен біріктіру немесе комиссияны басқа біреуге төлеткізу үшін. Мұндай рұқсатқа тек әмиянның өзі қол қоя алады. Ол иесі кері қайтарып алғанша күшінде қалады.

$14,46 транзакция дәл осындай рұқсат болды. Оның ішінде 50 рұқсат болған, әрқайсысы Binance 14-ті шабуылдаушы төрт сағат бұрын орналастырған «сыпырушы» бағдарламаға тапсырып отырды. Елудің біреуі ғана жұмыс істеді. Рұқсат тек белгілі бір нөмірлі чекке жарайтын чек кітапшасын елестетіңіз. Ыстық әмиян мұндай «чектерді» тоқтамай жазып отырады, сондықтан келесі нөмірді болжау қиын. Қатар елу қол қою біреуінің дәл тиюіне кепілдік беру тәсілі сияқты көрінеді.

Сыпырушы Binance 14-ті бір операциямен босатып, әмиянда 1 эфир қалдырды. Келесі 12 минутта биржаның төрт желідегі тағы он ыстық әмиянынан ақша сол мекенжайға ағып жатты. Блокчейн қауіпсіздігі компаниясы Blockaid шабуылды осылай қайта құрды.

Шабуылдаушы әмиянның қолтаңбасын қалай алғаны әлі түсініксіз. Binance-тің алдын ала түсіндірмесі бойынша, бәрі DevOps инженерінің, яғни серверлер мен бағдарламаны орналастыруды жүргізетін қызметкердің, бұзылған ноутбугынан басталған. Сол ноутбук арқылы басқыншы қызмет контейнеріне жетіп, рұқсатсыз шығарулар жіберген. Биржа әмиянның жеке кілтінің ағып кеткені туралы дәлел таппағанын айтады. Бұл рас болса, ұры кілтті ұрлаудың қажеті болмаған. Ол рұқсатқа биржаның өз жүйесінің қол қоюына қол жеткізген.

Биткоинде жоқ түйме

USDT мен USDC стейблкойндар деп аталады. Бұл Tether және Circle деген екі жеке компания шығаратын цифрлық доллар, әрқайсысы өз токенін долларға айырбастауға уәде береді. Олардың бір қасиеті сирек айтылады: эмитент желідегі кез келген мекенжайды бұғаттай алады. USDC шарттарында Circle мекенжайға және мекенжайдан аударымдарды бұғаттау құқығын ашық сақтайды. Tether-де де сондай мүмкіндік бар.

Сол түні олар мұны істеді. Tether бас директоры Паоло Ардоино компания 1,567 млрд-тан астам USDT мұздатқанын жазды. Circle бас директоры Джереми Аллер 800 млн-нан астам USDC құқық қорғау органдарымен келісіп бұғатталғанын айтты. Ripple өзінің стейблкойнының шамамен $200 млн, World Liberty Financial шамамен $27 млн тоқтатты. Тіпті әдетте орталықсыздандырылған деп сипатталатын Arbitrum желісі де Қауіпсіздік кеңесінің шешімімен 74,56 млн ARB токенін мұздатты.

Эфир мен биткоин мүлде басқа жағдай. Эмитент жоқ, түйме жоқ. Glassnode аналитикалық компаниясы ұрланған активтердің арасында 17 985 биткоин, шамамен $1,45 млрд, барын санады. Алғашқы сыпырудағы эфир де шабуылдаушыда қалды. Дұрыс кілтпен қол қойылған аударымды жер бетінде ешкім кері қайтара алмайды. Ұры үшін бұл биткоиннің ең жақсы қасиеті. Шабуылдаушы биржаның жеке биткоин әмиандарына қалай жеткенін Binance әлі айтқан жоқ. Жүйенің өзі шығаруларға қол қойған қызмет контейнері туралы болжам мұны түсіндірер еді.

Вето құқығы бар құтқарушы

Шынында, бұл абсурд. Крипто тарихындағы ең ірі ұрлықтың жартысына жуығын «нағыз» криптовалютада болмауға тиіс құралдар тоқтатты. Биткоин өз жасаушысы көздегендей әрекет етті: қол қойылған аударым түпкілікті. Цифрлық доллар болса банк сияқты әрекет етті.

Ұрының қолынан бір жарым миллиард тартып алған түйме кез келген адамға қарсы жұмыс істейді. Оны сот емес, компания басады. Бұл бірнеше минутқа ғана созылады. USDT ұстаушы шотындағы доллардың емес, токенді айырбастау туралы Tether-дің уәдесінің иесі, ал бұл уәдеде ескертпе бар. Көпшілік мұны қисынды айырбас деп санайды: банктер де күдікті аударымдарды бұғаттайды ғой. Тек стейблкойн қалтадағы қолма-қол ақшадан гөрі банк шотына жақынырақ, және сол түн бұл айырмашылықты кез келген дәрістен жақсы көрсетті.

Binance клиенттері үшін мұның мәні неде

Биржаның өз деректері бойынша, Binance-те 335 миллионнан астам тіркелген пайдаланушы бар. Ұрлық түні ол депозиттер мен шығаруларды тоқтатты, ал 30 қазан таңына дейін оларды қашан қалпына келтіретінін айтқан жоқ. Binance-тің тең негізін қалаушысы И Хэ биржа SAFU сақтандыру қорынан және өз қаражатынан «барлық бұзу залалдарын өтейтінін» уәде етті. Негізін қалаушы Чанпэн Чжао ұрлықты дерлік бақылаушы ретінде қадағалады. «Бұл Binance-ке жасалған бұзуға ұқсайды», деп жазды ол X-те, сол жазбада өзі енді биржаны басқармайтынын, бірақ пайдаланушылар қаражаты толық өтеледі деп күтетінін атап өтті.

2026 жылғы ақпаннан бері SAFU қоры биткоинде, 15 000 BTC күйінде сақталады. 30 қазандағы бағамен бұл шамамен $1,2 млрд. Биржаның өз бағасы дұрыс болса, залалдың мұздатылмаған бөлігі, шамамен $3,3 млрд, одан үш есеге жуық үлкен. Яғни тесіктің көп бөлігін биржаға өз ақшасымен жабуға тура келеді. Айтпақшы, қордың өзінде шабуылдаушы алғаннан аз биткоин бар.

Нарықтар бірден жауап берді, дегенмен технологиялық компаниялардың әлсіз табысы да салмақ түсірді. Биткоин $77 000-нан төмен түсті, бұл алты аптадағы ең төменгі деңгей. Биржаның өз токені BNB бір күнде 8%-дан астам жоғалтты.

Мұны кім жасағаны белгісіз. Блокчейн тергеушісі ZachXBT мен Blockaid компаниясы ықтимал кінәлі ретінде Солтүстік Кореяны атады, бірақ шабуылды ресми түрде ешкім ешкімге тағып отырған жоқ. ФБР Bybit ұрлығын Солтүстік Кореяға тағған болатын. Blockaid мәліметінше, шабуылдаушы алғашқы операцияларды аударымдар ізін шатастыратын миксер Tornado Cash арқылы қаржыландырған. Binance деректер тексерілген соң егжей-тегжейлі техникалық талдау жариялауға уәде береді.

Көптеген жылдар бойы крипто қауымдастығы ақшаға тоқтату түймесі керек пе деп таласып келеді. Бір түнде сондай түйме шамамен $3 млрд сақтап қалды. Енді дау, ықтимал, басқа арнаға ауысады: оны қашан және қандай ережемен басатынын кім шешеді?