// Мазмұны
«Character.ai-дың заңсыз чат-боттары кейбір жағдайларда жыныстық қанауға ұшыратады деп танылған». Disney заңгерлері стартапқа 2025 жылдың қыркүйегінде осылай жазып, Pixar, «Жұлдызды соғыстар» және Marvel кейіпкерлеріне негізделген боттарды алып тастауды талап етті. Engadget жазғандай , хатта мұндай боттар Disney беделіне «ерекше зиян келтіреді» делінген. Character.ai кейіпкерлерді алып тастағанын жауап ретінде айтты.
Бір жылдан кейін сол стартаптың активтеріне ұсыныс жасаған алғашқы және әзірге жалғыз тарап та сол Disney болды. 2026 жылғы 12 қазанда Character.ai банкроттық туралы өтініш берді , ал Disney оның технологиясына 20 миллион доллар ұсынды. Стартаптың бұрынғы командасын ол қазірдің өзінде жұмысқа алып қойды және үш жылда жалақы мен ұстап қалу төлемдеріне шамамен 180 миллион доллар жоспарлаған. Яғни код үшін Disney адамдарға жұмсамақ соманың тоғыздан бірін ғана ұсынып отыр. Ал банкрот компанияның ең ірі қамтамасыз етілмеген кредиторы Google болып шықты: ол екі жыл бұрын Character.ai-ға 2,7 миллиард доллар төлеген еді.
Character.ai боттарымен ай сайын орта есеппен күніне екі сағаттан сөйлесетін 12 миллион адам мәмілеге кірмейді. Олардың кейіпкерлері мен чаттары банкрот компанияның қолында қалады. Бұл нені білдіретінін және 39 штаттың бас прокурорлары мен Колумбия округі бөтен адамдардың әңгімелерін қорғауға неге араласқанын төменде түсіндіреміз.
Кодқа жиырма миллион, адамдарға жүз сексен
?Disney Character.ai-ды сатып алды ма?
Жоқ. Disney компанияның кейбір технологиялары мен патенттеріне мерзімсіз, айрықша емес лицензия үшін 20 миллион доллар ұсынып отыр. Айрықша емес деген сөз — дәл сол технологияны басқа біреу де қолдана алады деген сөз. Сол сомаға Disney-ге көшкен қызметкерлерге қатысты кез келген заңды талаптар да кіреді. Ондай талаптарды сатып алу — кетіп қалғаны үшін бұл адамдарға ешкім кейін сотқа бере алмайды деген сөз.
Сотта Disney — «stalking horse», яғни алғашқы қатысушы: оның бағасы төменгі шекті белгілейді, басқалар оны асыруға тырыса алады. Reuters хабарлауынша , компания активтерін қарашаның соңына немесе желтоқсанның басына дейін сатып болуды жоспарлап отыр.
Адамдарды Disney банкроттыққа дейін алып қойды. Шамамен 65 қызметкерге жұмыс ұсынылды, ал Character.ai-дың бұрынғы бас директоры Карандип Ананд 2 қазанда Disney-дің техникалық директоры болды.
?Google миллиардтап төлегенде, неге бұл сонша арзан?
2024 жылғы тамызда Google Character.ai-мен 2,7 миллиард долларлық мәміле жасады: модельдерге лицензия алып, негізін қалаушылар Ноам Шазир мен Даниэль Де Фрейтасты өз қатарына қайтарды. Шазир — transformer туралы мақаланың авторларының бірі, ал бұл — барлық дерлік заманауи тіл модельдерінің негізіндегі архитектура. Олар кеткеннен кейін стартап өз үлкен модельдерін оқытуды тоқтатып, өсуге бағыт алды.
Өсу қымбат болып шықты. Түсім 2024 қаржы жылындағы 7,4 миллион доллардан 2025 жылы 23,6 миллион долларға дейін өсті. Алайда 2026 жылғы тамызда компания айына 8–9 миллион доллар шығынға батып, банкте шамамен 57 миллион доллары ғана қалды. Боттың әр жауабы есептеу қуатына ақша жұмсатады, сондықтан адамдар неғұрлым ұзақ сөйлессе, соғұрлым қымбатқа түседі. Ұзақ әңгімелер қызметтің басты активі де, ең үлкен шығыны да болды. Reuters жазғандай , компания банкроттыққа заң шығындарын, есептеу қуатының және ИИ мамандарының жоғары бағасын себеп етті.
Сатып алушы іздеу бір жылға созылды. Банкир шамамен 28 тарапқа жүгініп, ешкім іске асыра алмайтын бір ғана ұсыныспен оралды. Yahoo Finance жазуынша, қалғандары сот талаптары мен реттеушілер тарапынан тәуекелді тым үлкен деп бағалаған. Ал кредиторлар тізімінің басында Google тұр: оған шамамен 4,1 миллион доллар қарыз, бұл жолы жеткізуші ретінде.
Ешкім сатып алмаған күніне екі сағат
?Пайдаланушылардың кейіпкерлері мен чаттарына не болады?
Әзірге ештеңе болмайды. Платформа жұмысын жалғастыруда. Бірақ Character.ai қызметті жалғастыруға дайын сатып алушы табылмаса, платформа жабылады деп мәлімдеді.
Делавэрдегі алғашқы отырыста компанияның заңгері Эрин Фэй пайдаланушы деректеріне де, чат-бот бизнесінің өзіне де әзірге ешкім ұсыныс жасамағанын мойындады. Оның айтуынша, Disney-ді бұл деректер қызықтырмайды. Лицензияда да дәл солай жазылған: пайдаланушы деректері, пайдаланушылардың хабарламалары мен боттардың жауаптары, оқыту деректері, дайын модельдер, бренд және қосымша оған кірмейді.
Disney чаттарды сатып алғысы келмесе де, оның адамдары оларды көруі мүмкін. Штаттардың айтуынша, өтпелі кезеңдегі қызмет көрсету келісімі Disney қызметкерлеріне пайдаланушылардың жеке деректеріне қол жеткізуге мүмкіндік береді. Қарапайым тілмен айтқанда, қызмет тапсырылып жатқанда бұрынғы команда, қазір Disney-де істейтіндер, оны жүргізуге көмектеседі және ішіндегінің бәрін көре алады.
Жай тілмен айтқанда, банкроттық массасында пайдаланушылар өздері ойлап тапқан кейіпкерлер, оларға жазғанының бәрі және боттардың жауап ретінде жазғанының бәрі қалады. Банкроттық массасы — кредиторларға төлеу үшін сатылатын активтер қоры.
?Чаттар аукционға шығарылуы мүмкін бе?
Банкроттықта деректер де серверлер мен патенттер сияқты актив болып саналады. Нью-Йорк штатының бас прокуроры Летиция Джеймс отырысқа дейін компания «балалар бөліскен ең жеке ойлардың кейбірін жинады» және «енді бұл әңгімелер ең жоғары баға ұсынған адамға сатылуы мүмкін» деп мәлімдеді . Төменде айтылатын Сьюэлл Сетцер ісі мұндай әңгімелердің қайда апаруы мүмкін екенін еске салады.
14 қазанда 39 штаттың және Колумбия округінің бас прокурорлары соттан кез келген сатып алушыны чат тарихын қорғауға және қауіпсіздік функцияларын жақсартуға міндеттеуді сұрады. «Бұрын болғанның жаңа сатып алушымен қайта басталғанын қаламаймыз», деді олардың заңгері Эбигейл Райан. Сол құжатта штаттар, Yahoo Finance жазғандай , 18 жасқа толмағандардың деректері ересектердің деректері ретінде қате жіктелген болуы мүмкін екенін ескертті. Сонда сатып алушы балалардың чаттарын олардың балаларға тиесілі екенін білмей-ақ алып қоюы мүмкін. Ал чат тарихында, штаттардың айтуынша, құпия жеке ақпарат бар.
?Пайдаланушылар кредитор болып саналады ма?
Жоқ. Компанияның бір өтінішінде «платформаның қазіргі және бұрынғы пайдаланушылары (шамамен 163 миллион)» айтылады және олардың әрқайсысымен, тіпті электрондық поштамен байланысу тым қымбатқа түсетіні жазылған. Оның орнына олар істі компанияның блогы, талап агентінің сайты және қосымшаның ішіндегі сілтемелер арқылы қадағалайды деп күтіледі. Бұл 163 миллионның нақты кімдер екені белгісіз: сол компанияның басқа құжаттарында «ондаған миллион» және жай ғана «миллиондар» делінген.
?Пайдаланушы қазір не істей алады?
Платформа жұмыс істеп тұр, ал компания іс туралы жаңалықтар блогында және қосымшада жарияланады дейді. Пайдаланушылар деректерін Character.ai анықтама орталығы арқылы сұрай алады: сайтта жол былай: Profile, Profile Settings, Account, Manage Account & Data, Export Data; қосымшада ол Legal & Privacy бөлімінде. Selectra нұсқаулықты қысқаша баяндағандай , экспорт үш-төрт апта алады, ал поштадағы жүктеу сілтемесі жеті күн жарамды.
Осы бағамен 26 қазанда жіберілген сұрау 16–23 қараша аралығында дайын болады, яғни аукционның тұсында. Анықтама бетінде мұрағатта нақты не болатыны жазылмаған. Файлды тексеріңіз.
Юникорннан Делавэр сот залына дейін
Character.ai-ды тек сервер шоттары құлатқан жоқ. Бес жылда ол чат-ботпен достықтың қалай нашар аяқталуы мүмкін екенінің жетекші мысалына айналды. Флоридалық 14 жасар Сьюэлл Сетцердің анасы ұлы өз-өзіне қол жұмсағаннан кейін сотқа жүгінді; оның айтуынша, ұлы платформадағы боттан айрылмай қалған. Кентукки боттар пайдаланушыларды «өзін кесуге, аштыққа душар етуге немесе өлтіруге» итермеледі деп айыптады, ал Пенсильвания олар «өзін дәрігер етіп көрсетті» деді. Компания бес отбасымен алдын ала келісімге келді. 2025 жылдың күзінде Character.ai жасөспірімдер үшін шектеусіз чаттарды өшірді .
// Хроника
- Google-дың бұрынғы инженерлері Ноам Шазир мен Даниэль Де Фрейтас Character.ai-ды құрады.
- Стартап 150 миллион доллар тартып, «юникорнға» айналады. Бес айда пайдаланушылар боттармен 2 миллиардтан астам хабарлама алмасқан.
- Google лицензия үшін 2,7 миллиард доллар төлеп, негізін қалаушыларды қайтарады.
- Платформаның айлық белсенді пайдаланушысы 20 миллион.
- Disney өз кейіпкерлеріне негізделген боттарды алып тастауды талап етеді.
- 18 жасқа толмағандар боттармен шектеусіз чаттан айырылады.
- Бұрынғы бас директор Карандип Ананд Disney-дің техникалық директоры болады.
- Делавэр сотына 11-тарау бойынша банкроттық туралы өтініш беріледі.
Колин Адамстың ант берілген мәлімдемесі бойынша, содан бері аудитория айына 20 миллионнан шамамен 12 миллион адамға дейін қысқарды.
Бөтен әңгімелерге сауда
30 қазанда сот аукцион ережелерін қарайды. Бір апта бұрын, 23 қазанда, 31 штат пен Колумбия округі оларға қарсы 27 беттік жеке қарсылық берді. Disney-ден асып түсу үшін бәсекелес кемінде 21,7 миллион доллар ұсынуы керек: Disney-дің бағасы, алғашқы қатысушыға 700 000 долларлық бас тарту айыппұлы және үстіне тағы бір миллион.
Жоғары шек қызметті чаттарымен бірге алып, жұмысын жалғастыратын сатып алушыларды дәл үркітіп алуы мүмкін. Штаттар төменгі шекті тым жоғары деп санайды. Disney қазірдің өзінде 7,5 миллион доллар төледі, оның 5,5 миллионы не болса да қайтарылмайды, сондықтан 20 миллионнан едәуір төмен ұсыныс болған күннің өзінде кредиторлар ұтымда қалар еді. Бас прокурорлар қатысушыларға кемінде тағы үш апта беруді және сатылым туралы қарапайым тілде жазылған хабарландыруды тек блогта емес, платформаның өзінде орналастыруды талап етеді. Олар сондай-ақ тұтынушылардың жеке деректері жөніндегі омбудсмен, яғни жеке ақпараттың жаңа иеге қалай өтіп жатқанын қадағалайтын тәуелсіз лауазымды тұлға тағайындауды сұрау құқығын өздеріне қалдырады. Себебі дәл Disney қызметкерлерінің пайдаланушы деректеріне қолы жететіні.
Ұсынылған кесте бойынша, ұсыныстар 20 қарашаға дейін қабылданады, аукцион 23 қарашаға, ал сатылым бойынша отырыс 24 қарашаға белгіленген. Құжаттарда қызметтің өзі үшін ешкім таласпаған жағдайға арналған жоспар жоқ. Платформа жабылса, чаттарға не болатынын екі тарап та ашық айтқан жоқ.
Disney өзі қалағанын алып қойды. Ол осындай боттарды жасауды білетін адамдарды және олардың кодын пайдалану құқығын алды. Бірнеше жыл бойы күніне екі сағаттан жиналғаны өте мұқият жүргізілген күнделік болып шығады, ал Character.ai-да оның миллиондаған данасы бар. 23 қарашада олар қол көтерген адамға кетуі мүмкін немесе ешкімге бұйырмауы да мүмкін.
