// فهرست مطالب
در فوریه ۲۰۰۹ رندال مونرو یک کمیک دوقاب کشید. در قاب اول، یک نردِ رمزارز خیال‌بافی می‌کند: لپ‌تاپش با رمزنگاری ۴۰۹۶ بیتی محافظت می‌شود، بدخواهان یک خوشهٔ میلیون‌دلاری می‌سازند تا آن را بشکنند و آخر دست می‌کشند. قاب دوم نشان می‌دهد در واقعیت چه می‌شود: صاحب لپ‌تاپ را بیهوش می‌کنند و با آچاری پنج‌دلاری می‌کوبند تا رمز را بگوید.
هفده سال بعد، این شوخی شبیه گزارش پلیس شده است. شب ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۶ چهار مرد نقابدار وارد خانه‌ای در وندَن‌له‌وی‌یِی، شهری کوچک در شمال فرانسه، شدند. آن‌ها پدر و مادر و دو فرزندشان را که هشت و دوازده‌ساله بودند بستند، پدر را به اتاقی جدا بردند و مجبورش کردند حدود ۴۰ هزار یورو رمزارز منتقل کند. پدر در صنعت رمزارز کار می‌کند. هیچ رمزی هک نشد.
این جرم اسم دارد: «حملهٔ آچار». قهرمان جهانی‌اش هم کسی است که کمتر کسی در حدس اول به او می‌رسد. نه آمریکا، نه برزیل، بلکه فرانسه. در ژوئیه، نزدیک پاریس، سه مرد خانوادهٔ دیگری را بستند؛ گفته می‌شود با سرنخی از پایگاه دادهٔ لو‌رفتهٔ یک سرویس مالیاتی رمزارز. کیف پول حدود ۱۰۰ یورو داشت.
کمیکی که جدول شد
جیمسون لاپ، توسعه‌دهندهٔ آمریکایی، از سال ۲۰۱۸ فهرستی عمومی از حمله‌های فیزیکی به دارندگان رمزارز نگه می‌دارد که تا ۲۰۱۴ عقب می‌رود. خودش هم در آن هست. در اکتبر ۲۰۱۷ یک تماس اضطراریِ ساختگی نیروی ویژهٔ پلیس را به خانهٔ او در کارولینای شمالی کشاند و کسی کوشید از او اخاذی کند. اسم این ترفند «سواتینگ» است.
اولین ردیف فهرست، هال فینی است. او در ژانویهٔ ۲۰۰۹ نخستین تراکنش بیت‌کوین را از سازندهٔ شبکه، ساتوشی ناکاموتو، گرفت. تا ۲۰۱۴ بیماری ALS او را تقریباً کاملاً فلج کرده بود. در آخرین سال عمرش اخاذان به خانواده‌اش زنگ زدند و ۱۰۰۰ بیت‌کوین خواستند. بعد هم پلیس بر اثر یک تماس ساختگی به خانه‌اش یورش برد.
از آن به بعد ردیف‌ها روی هم انباشته می‌شوند. فهرست برای ۲۰۱۷ تعداد ۲۲ مورد دارد و برای ۲۰۲۵ تعداد ۱۶۷ مورد. تا ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶ برای امسال ۱۳۳ مورد ثبت شده بود که ۵۰ تای آن در فرانسه است؛ دو برابر کل فرانسه در ۲۰۲۵. لاپ هشدار می‌دهد که فهرست ناقص است، چون بسیاری از حمله‌ها هرگز گزارش نمی‌شوند.
گزارش ژوئیهٔ CertiK تغییر اصلی را یک‌جا نشان می‌دهد. یورش به خانه‌ها در شش ماه به ۲۰ مورد رسید، در حالی که یک سال قبل فقط یک مورد بود، و حالا رایج‌ترین نوع این حمله‌هاست. سارقان دیگر در خیابان منتظر قربانی نمی‌مانند و سراغ خانه‌اش می‌آیند.
چینالیسیس شمرده که بیش از ۳۰ میلیون دلار واقعاً به سرقت رفته است. اما از ۴۶ حمله‌ای که این شرکت دنبال کرده، سارقان فقط در ۱۲ مورد پولی گرفته‌اند، یعنی ۲۶ درصد. در ۲۰۲۵ این رقم ۴۹ درصد بود. خشونت بیشتر، غنیمت کمتر.
بانکِ خودت، گاوصندوقِ خودت
شعار محبوب دنیای رمزارز این است: «بانکِ خودت باش». سکه‌هایی که روی کیف پول سخت‌افزاری، دستگاهی به اندازهٔ یک فلش که کلیدها را نگه می‌دارد، قرار دارند، از ورشکستگی یا هک شدن صرافی جان سالم به در می‌برند. اما این بانک نه نگهبان دارد و نه خزانه‌ای در نشانی دیگر. گاوصندوق در اتاق خواب است و رمزش در ذهن صاحبش.
پول معمولی برای سرقت مسلحانه غنیمت بدی است. بانک‌ها سقف تعیین می‌کنند، انتقال‌های عجیب را علامت می‌زنند و پرداخت‌ها را می‌شود اعتراض کرد. انتقال بیت‌کوین قطعی است: میز پشتیبانی‌ای نیست که پول را برگرداند. پلیس گاهی موفق می‌شود بخشی از وجوه سرقتی را در صرافی‌ها مسدود کند، اما این تعقیب است، نه دکمهٔ «بازگردانی».
دلیل سومی هم هست. بلاکچین عمومی است و هر کسی موجودی هر نشانی را می‌بیند. نشانی را به یک اسم وصل کنید تا سارق دربارهٔ پول قربانی بیشتر از همسایه‌ها بداند.
چرا فرانسه
در ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ لوران نونیز، وزیر کشور، فرانسه را «تا حدی کانون» این حمله‌ها خواند . ۷۷ موردی که او برای شش ماه ذکر کرد از مجموع جهانی CertiK بیشتر است، چون پلیس تلاش‌های ناموفق و پرونده‌هایی را هم که رسانه‌ها پوشش نداده‌اند می‌بیند. نونیز گفت اقدام‌های اضطراری به ۲۰۰ بازداشت انجامیده و ۷۲۴ نفر از اهالی صنعت رمزارز در سامانهٔ هشدار سریع پلیس ثبت‌نام کرده‌اند.
نقطهٔ عطف ژانویهٔ ۲۰۲۵ بود. دیوید بالان، هم‌بنیان‌گذار شرکت فرانسوی سازندهٔ کیف پول سخت‌افزاری لجر، همراه همسرش از خانه‌شان در مرکز فرانسه ربوده شد . آدم‌ربایان بخشی از انگشت او را بریدند و ویدیویی برای هم‌بنیان‌گذار دیگر فرستادند. پلیس بالان را روز بعد آزاد کرد.
در مه ۲۰۲۵ یک حمله جلوی دوربین ثبت شد. در قلب پاریس، مردان نقابدار کوشیدند دختر و نوهٔ نوزاد پیر نوآزا، رئیس صرافی رمزارز پیمیوم، را به زور سوار ون کنند؛ ونی که شبیه ماشین پخش بسته‌های پستی رنگ شده بود. شریک زندگی دختر با آن‌ها درگیر شد تا گریختند.
چینالیسیس نشت داده‌ها را محرک اصلی موج فرانسه می‌داند. بازرسان ادعا می‌کنند کارمند یک اداره مالیات در بوبینی در پایگاه دادهٔ مالیاتی دنبال سرمایه‌گذاران رمزارز گشته و مشخصاتشان را به مجرمان فروخته است. او پایان ژوئن ۲۰۲۵ بازداشت شد.
در ژانویهٔ ۲۰۲۶ هکرها به والتیو نفوذ کردند، سرویسی فرانسوی که به سرمایه‌گذاران رمزارز در اظهارنامهٔ مالیاتی کمک می‌کند. نشانی ایمیل مشتریان همراه با موجودی‌شان در پایان ۲۰۲۴ لو رفت. به گزارش رسانه‌های فرانسه، همین فایل راهنمای سه مردی بود که ۱۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۶ در تاورنی نزدیک پاریس به خانه‌ای هجوم بردند . مادر و فرزند ده‌سالهٔ او را بستند و پدر را آن‌قدر با تیزر برقی زدند که رمزهایش را داد.
داده‌ها یک سال و نیم قدیمی بود. کیف پول حدود ۱۰۰ یورو داشت. برای همین مهاجمان از همسر دو انتقال ۴۵۰ یورویی خواستند. در سپتامبر شش مظنون به اخاذی مسلحانه به‌دست باندی سازمان‌یافته متهم شدند.
گاوصندوق در اتاق خواب است و رمزش در ذهن صاحبش.
سراغ آدم‌های اشتباهی می‌روند
CertiK اشاره می‌کند که سارقان بیش از پیش به‌جای خود دارندهٔ رمزارز سراغ خانواده‌اش می‌روند: والدین، همسر، فرزندان. طبق شمارش این شرکت، در بیش از نیمی از موارد یکی از بستگان هدف اصلی یا قربانی می‌شود یا اهرم فشار.
بامداد ۵ فوریهٔ ۲۰۲۶، نزدیک گرنوبل، آدم‌ربایان یک قاضی ۳۵ ساله و مادر ۶۷ ساله‌اش را بردند. آن‌ها از شریک زندگی او، هم‌مالک یک استارتاپ رمزارزی که در خانه نبود، باج رمزارزی خواستند. زنان مصدوم در گاراژی در استان مجاور پیدا شدند: خودشان را باز کرده و از همسایه کمک خواسته بودند. باجی پرداخت نشد.
گاهی هم ماجرا ساده‌تر است: باند نشانی را اشتباه می‌گیرد. در ۱۲ فوریهٔ ۲۰۲۶ گروهی به خانهٔ رئیس بایننس فرانسه رفتند، او را در خانه نیافتند و با دو تلفن برگشتند. چند ساعت بعد همین مردان سراغ کارآفرین رمزارزی دیگری رفتند، خانهٔ اشتباهی را زدند و با قنداق تفنگ به سر زنی که آنجا زندگی می‌کرد کوبیدند. در اوت، نزدیک رن، مهاجمان مستأجران خانه‌ای را نگه داشتند و کتک زدند که از یک دارندهٔ رمزارز اجاره شده بود. او آنجا نبود.
پشت در کیست
مهاجم معمولی هیچ شباهتی به گانگستر فیلم‌ها ندارد. سرهنگ کریستل تارول یکی از واحدهای تحقیق ژاندارمری را اداره می‌کند. طبق آمار او که ژاندارمری ۷ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر کرد ، ۱۶ درصد از استخدام‌شدگان برای این آدم‌ربایی‌ها زیر سن قانونی‌اند و ۷۰ درصد بین ۱۸ تا ۲۹ سال دارند.
آن‌ها را در واتس‌اپ، تیک‌تاک، اسنپ‌چت و تلگرام جذب می‌کنند. بسیاری از دنیای خرده‌فروشی مواد آمده‌اند، اما بعضی دانشجویانی با سوابق پاک‌اند که قبول می‌کنند راننده باشند، بی‌آنکه همیشه بفهمند درگیر چه کاری شده‌اند. در پروندهٔ قاضی ربوده‌شده شش جوان متهم شدند که یکی‌شان زیر سن قانونی بود.
چیزی که از این تصویر درمی‌آید نوعی پیک خشونت است. سازمان‌دهنده اغلب دور است و در یک پیام‌رسان دستور می‌دهد، و دست‌های اجیر از کاری به کار دیگر عوض می‌شوند. برای همین ژاندارم‌ها همزمان دو هدف را دنبال می‌کنند: نیروهای اجرایی در فرانسه و سازمان‌دهندگان در خارج.
گاوصندوق با قفل زمانی
مغازه‌ها از قدیم گاوصندوق قفل‌زمانی داشته‌اند: صندوق‌دار نمی‌تواند زودتر بازش کند، هرقدر هم کسی مؤدبانه بخواهد. محافظت در برابر آچار هم همین‌طور کار می‌کند. هدف پنهان کردن رمز نیست، هدف این است که دسترسی سریع به پول ناممکن شود.
CertiK برای دارندگان بزرگ کیف پول چندامضایی و تأخیر در برداشت را توصیه می‌کند. چندامضایی یعنی انتقال به امضای چند کلید نیاز دارد که در جاهای مختلف یا نزد آدم‌های مختلف نگه‌داری می‌شوند. زیر تهدید هم یک نفر نمی‌تواند همه‌چیز را جابه‌جا کند. تأخیر سارقان را وادار می‌کند قربانی را ساعت‌ها یا حتی روزها نگه دارند و این احتمال را بالا می‌برد که کسی جلوشان را بگیرد.
راهنمای مخزن لاپ یک کیف پول طعمه هم اضافه می‌کند: کیف پولی باورپذیر با موجودی کم و پین حفظ‌شده که می‌شود بدون لو دادن دارایی اصلی تحویل داد. همین راهنما توصیه می‌کند ذخیرهٔ اصلی را دور از خانه نگه دارید و حساب صرافی را هرگز به پروفایل عمومی شبکه‌های اجتماعی وصل نکنید.
برای آدمی معمولی با چند هزار یورو در کیف پول، قاعده خسته‌کننده‌تر است. دربارهٔ سکه‌هایتان در اینترنت پز ندهید و یادتان باشد هر سرویسی که موجودی شما را می‌داند، یک روز ممکن است نشت کند. ماجرای تاورنی نشان می‌دهد سارق بیشتر از یک خط در یک جدول قدیمی لازم ندارد.
رمزارز برای حذف واسطه ساخته شد. بانک حلقهٔ زائدی میان آدم‌ها و پولشان به نظر می‌رسید. معلوم شد آن واسطهٔ کسل‌کننده کاری داشت که کسی به آن فکر نمی‌کرد: خزانه‌اش توی خانهٔ شما نبود.
