// فهرست مطالب
دوازده سطر روی یک برگ A4 تا سال ۲۰۲۰ نزدیک به ۵۴ میلیون یورو می‌ارزید. کلیفتون کالینز، مرد ایرلندی، رمزهای دوازده کیف پول بیت‌کوین را روی آن برگ چاپ کرد، در هر کیف پول ۵۰۰ سکه، و برگ را داخل درپوش آلومینیومی کیف میله‌ی ماهیگیری پنهان کرد. آن کیف در خانه‌ای اجاره‌ای در شهرستان گالوی ماند. کالینز به زندان رفت، خانه خالی شد و وسایلش را به زباله‌دانی محلی بردند. ایریش تایمز در ۲۰۲۰ نوشت که زباله‌های آن‌جا برای سوزاندن به آلمان و چین فرستاده می‌شود.
بیش از شش سال این پول دست‌نیافتنی بود: دادگاه توقیفش کرده بود، اما کسی نمی‌توانست آن را بردارد. بعد، از مارس ۲۰۲۶، کیف پول‌ها یکی پس از دیگری باز شدند، تقریباً هر دو ماه یک بار. در ۲۰ اکتبر پنجمین کیف پول جابه‌جا شد: ۵۰۰ بیت‌کوین، حدود ۴۱٫۵ میلیون دلار. اولین بسته‌ی هم‌اندازه‌ی ۵۰۰ سکه‌ای در مارس حدود ۳۴ میلیون دلار می‌ارزید؛ تفاوت از قیمت می‌آید. فقط سه مورد از این پنج جابه‌جایی رسماً تأیید شده و هیچ‌کس توضیح نداده که اصلاً چنین چیزی چطور ممکن است.
زنبوردار چطور صاحب ۶۰۰۰ بیت‌کوین شد
کالینز در کرامپلین، محله‌ای در دوبلین، بزرگ شد. نگهبان بود، مدتی زنبورداری کرد و برای عسلش جایزه گرفت، بعد بیش از ده سال در خانه‌های اجاره‌ای شاهدانه کاشت. در اواخر ۲۰۱۱ و اوایل ۲۰۱۲ درآمدش را بیت‌کوین خرید. آن زمان هر سکه چند دلار بود، پس طبق برآوردی تقریبی کل این ذخیره به چند ده هزار دلار تمام شده بود.
بخشی از پول خرج سرگرمی‌ها شد. کالینز یک ژیروپلان دونفره خرید و درس خلبانی گرفت، و در ۲۰۲۰ دارایی‌هایی به ارزش ۱٫۲ میلیون یورو را به دولت واگذار کرد: یک میلیون یورو بیت‌کوین، ژیروپلان، یک کاروان و یک قایق ماهیگیری .
پول اصلی جای دیگری بود. در اوایل ۲۰۱۷ او کمی بیش از ۶۰۰۰ بیت‌کوین را در یک حساب نگه می‌داشت و نگران بود هکری آن را بدزدد. پس سکه‌ها را بین دوازده کیف پول تازه تقسیم کرد، دقیقاً ۵۰۰ تا در هر کدام. رمز هر دوازده کیف روی همان یک برگ رفت.
برای فهمیدن این‌که چرا آن برگ این‌قدر مهم بود، یک نکته کمک می‌کند. بیت‌کوین بانک ندارد و دکمه‌ی «رمزم را فراموش کرده‌ام» هم ندارد. حق خرج کردن سکه‌ها از کلید خصوصی می‌آید: عددی بلند که فقط صاحبش می‌داند. هر کسی می‌تواند کیف پول و موجودی‌اش را در بلاک‌چین ببیند، اما بدون کلید نمی‌شود سکه‌ها را جابه‌جا کرد. هیچ پلیس، دادگاه یا توسعه‌دهنده‌ای نمی‌تواند کلید تازه صادر کند.
کیف میله‌ی ماهیگیری به زباله‌دانی رفت
در ۲۰۱۷ گشتی پلیس جیپ کالینز را در گردنه‌ی سالی گپ در شهرستان ویکلو متوقف کرد و در ماشین شاهدانه یافت. بازپرس‌ها بعد به یک خانه‌ی پرورش در گالوی رسیدند که گیاهانش حدود ۴۵۰ هزار یورو می‌ارزید. کالینز پنج سال حبس گرفت.
در مدتی که او زندان بود، کسی به خانه‌ی روستای فارنات دستبرد زد و بعدها هرچه آن‌جا مانده بود از طرف صاحب‌خانه تخلیه شد. کارگران زباله‌دانی به یاد داشتند که وسایل ماهیگیری دورریخته دیده‌اند. کیف میله هرگز پیدا نشد.
پلیس این روایت را باور کرد و دلیل هم داشت. صاحب‌خانه، کسانی که خانه را خالی کردند و کسانی که به کالینز در تقسیم بیت‌کوین‌ها کمک کرده بودند، همه آن را تأیید می‌کردند. بیش از یک سال پیش از آن‌که پلیس سراغش بیاید، کسی به کیف پول‌ها دست نزده بود. خود کالینز به مأموران گفت با این از دست رفتن کنار آمده و آن را تاوان حماقت خودش می‌داند.
در فوریه‌ی ۲۰۲۰ دادگاه عالی ایرلند بیت‌کوین‌ها را عایدی جرم دانست و برای همیشه توقیفشان کرد. این شد باارزش‌ترین دارایی در تاریخ اداره‌ی دارایی‌های جنایی (CAB)، سازمان ایرلندی‌ای که اموال مجرمان را از آن‌ها می‌گیرد. فقط اداره نمی‌توانست آن را تصاحب کند. تا اکتبر ۲۰۲۴ دوازده کیف پول حدود ۳۵۰ میلیون یورو می‌ارزید و اداره، به نوشته‌ی ایریش تایمز، به امید آن‌که فناوری روزی آن‌ها را باز کند صبر می‌کرد.
بازکردن چیزی که بازشدنی نیست
در ۲۴ مارس ۲۰۲۶ پلیس ایرلند بیانیه‌ای کوتاه منتشر کرد . اداره با همکاری مرکز اروپایی جرائم سایبری یوروپل به کیف پولی با ۵۰۰ بیت‌کوین دست یافته و آن را مصادره کرده بود، در مجموع حدود ۳۰ میلیون یورو (نزدیک به ۳۴ میلیون دلار). یوروپل بازپرس‌ها را در لاهه میزبانی کرد و «تخصص فنی بسیار پیچیده و منابع رمزگشایی» در اختیارشان گذاشت. بیانیه نام صاحب کیف پول را نیاورد.
همان روز تحلیلگران آرکام متوجه شدند که ۵۰۰ بیت‌کوین از نشانی‌ای که مدت‌ها آن را «کلیفتون کالینز: کلیدهای گمشده» برچسب زده بودند خارج شده و به یک حساب نگهداری در صرافی کوین‌بیس رفته است.
پلیس چطور به کلید رسید، معلوم نیست. یک واژه سرنخی می‌دهد: رمزگشایی. فقط چیزی را می‌شود رمزگشایی کرد که رمز شده باشد، و این یعنی بازپرس‌ها چیزی در دست داشتند. مثلاً فایل یک کیف پول یا نسخه‌ای از رمزها روی دستگاهی ضبط‌شده که با گذرواژه قفل بود. گذرواژه را اگر توان محاسباتی کافی باشد می‌شود حدس زد. این شکستن خود بیت‌کوین نبود: چنین چیزی همه‌ی کیف پول‌های دنیا را به خطر می‌انداخت و هیچ‌کس نشانه‌ای از آن پیدا نکرده است.
توضیح‌های دیگری که مطرح است
تحلیلگران چند توضیح را مطرح می‌کنند و هیچ‌کدام تأیید نشده است. یک: نسخه‌ی پشتیبان رمزها جایی پیدا شده. دو: متخصصان پزشکی قانونی دیجیتال داده‌ها را از تلفن‌ها، رایانه‌ها یا حافظه‌های ضبط‌شده بازیابی کرده‌اند. سه: در شیوه‌ی نگهداری کلیدها ضعفی بوده، مثلاً سوابق تکراری. چهار: بعضی کیف پول‌ها منبع مشترکی برای کلیدهایشان دارند و یک یافته چند قفل را باز می‌کند. آرکام روایتی را هم ذکر می‌کند که پلیس از آن خوشش نمی‌آید: کالینز نسخه‌ای نگه داشته بود و در ۲۰۱۷ دروغ گفته است. اما آن‌وقت عجیب می‌بود که دولت سکه‌ها را مصادره کند.
یک نکته جای فکر دارد. کیف پول‌ها یکی‌یکی و با فاصله‌ی شش تا هشت هفته باز می‌شوند. اگر بازپرس‌ها یک کلید اصلی برای هر دوازده کیف داشتند، ساده‌تر بود همه را یک‌جا بردارند. این ریتم بیشتر شبیه کاری است که هر کیف پول در آن به تلاش جداگانه نیاز دارد. این حدس ماست، نه واقعیت.
سه بار رسمی، دو بار در سکوت
اداره سه مصادره را تأیید کرده است. بعد از مارس نوبت مه بود، وقتی سکه‌ها، به گفته‌ی آرکام ، به نشانی‌ای متعلق به وینترمیوت رفت. این شرکت سکه‌های رمزارز را عمده می‌خرد و می‌فروشد، پس احتمالاً سکه‌ها برای فروش می‌رفتند. در ۲ ژوئیه اداره بسته‌ی سوم را اعلام کرد و جمع به ۱۵۰۰ بیت‌کوین رسید. در مه و ژوئیه اداره تقریباً با همان کلمات از یوروپل تشکر کرد و در مه افزود که توضیح دیگری نخواهد داد.
بعد دو انتقال دیگر آمد. در اواخر اوت و در ۲۰ اکتبر، هر بار ۵۰۰ بیت‌کوین از کیف پول‌های کالینز به نشانی‌ای مرتبط با کوین‌بیس پرایم رفت، سرویس صرافی برای مشتریان بزرگ. بسته‌ی سوم رسمی هم در ژوئیه به همان‌جا رفته بود. این سکه‌ها هم آماده‌ی فروش به نظر می‌رسند: گیرنده بسته‌ی اکتبر را به ۴۲ تکه تقسیم کرد که چهل‌تایش دقیقاً ۱۰ بیت‌کوین بود. این کار فروش در سهم‌های کوچک را آسان‌تر می‌کند. آرکام فکر می‌کند محتمل‌ترین طرف پشت هر دو انتقال نهادهای اجرای قانون‌اند، اما مقام‌های ایرلندی چیزی نمی‌گویند.
پول به کجا می‌رود
طبق قانون ایرلند اداره می‌تواند اموال مصادره‌شده را هفت سال نگه دارد و بعد به وزارت دارایی بسپارد، یعنی به بودجه‌ی دولت. ایریش اگزمینر همین روال را در ۲۰۲۰ توضیح داده بود . یک مقایسه مقیاس را نشان می‌دهد. در تمام سال ۲۰۲۳ اداره ۸٫۶ میلیون یورو به خزانه بازگرداند، بهترین نتیجه‌اش در ۱۵ سال. کیف پولِ بازشده در مارس بیش از سه برابر این مبلغ می‌ارزید. برخلاف پرونده‌ی بریتانیایی ۵ میلیارد دلار بیت‌کوین که پس‌اندازکنندگان فریب‌خورده برای سکه‌ها می‌جنگند، این‌جا کسی نیست که بجنگد: پول مجرمانه شناخته شده و کالینز خیلی وقت است با آن خداحافظی کرده.
«برای همیشه گمشده» واقعاً یعنی چه
همان سال ۲۰۱۷ چینالیسیس برآورد کرد که بین ۲٫۸ تا ۳٫۸ میلیون بیت‌کوین گم شده است، یعنی ۱۷ تا ۲۳ درصد همه‌ی سکه‌های موجود در آن زمان. برآوردهایی از این دست بر یک نشانه‌ی ساده تکیه دارند: سکه‌هایی که سال‌ها حرکت نمی‌کنند. کیف پول‌های کالینز نمونه‌ی درسی بودند. نزدیک ده سال سکوت، داستان زباله‌سوز، حکم دادگاه و برچسب «کلیدهای گمشده» روی مرورگر بلاک‌چین.
گم‌شدن واقعی هم پیش می‌آید، وقتی کلید واقعاً در زباله‌دانی است. در ۲۰۱۳ جیمز هاولز، اهل ولز، هارددیسکی با ۷۵۰۰ بیت‌کوین را دور انداخت. او دوازده سال از شورای شهر نیوپورت اجازه‌ی کندن خواست و در ژانویه‌ی ۲۰۲۵ دادگاه دعوایش را رد کرد و گفت «هیچ چشم‌انداز واقع‌بینانه‌ای برای موفقیت» ندارد. شورا قصد داشت زباله‌دانی را ببندد و روی آن را بپوشاند. کلیدهای هاولز روی یک دیسک فیزیکی زیر تن‌ها زباله‌اند. این‌که بازپرس‌ها در پرونده‌ی کالینز به‌جای آن برگ چه داشتند، معلوم نیست.
هیچ‌کدام از این‌ها به آن معنا نیست که هر کیف پول فراموش‌شده‌ای را می‌شود باز کرد. یوروپل ظاهراً چیزی برای کار داشت، در حالی که آدم عادی که گذرواژه‌اش را گم کرده چنین منابعی ندارد.
هفت کیف پول کالینز هنوز ساکت است. طبق شمارش آرکام، ۳۵۰۰ بیت‌کوین در آن‌ها هست، حدود ۲۹۱ میلیون دلار. اما در دنیای بیت‌کوین «گمشده» معلوم می‌شود فقط یعنی «هنوز کسی کلید را پیدا نکرده».
