پول او هنوز داخل دستگاه بیت‌کوین بود. دادگاه آن را به دیگری داد

پول کری کارلسون در واقع هیچ‌وقت از آنجا بیرون نرفت. وقتی معاونان اداره کلانتری شهرستان لین پول را ضبط کردند، دسته اسکناس‌ها هنوز در کاست دستگاه بیت‌کوین یک پمپ‌بنزین در سدار رپیدز آیوا بود. در فوریه ۲۰۲۴ مردی که خودش را از خدمات رایانه‌ای Geek Squad معرفی می‌کرد با او تماس گرفته و گفته بود برای نجات پولش از حساب‌های «نفوذشده» باید آن را به کیف پول دیجیتال منتقل کند. او ۱۴٬۱۰۰ دلار به دستگاه داد و بیت‌کوین را به نشانی‌ای فرستاد که مرد برایش خوانده بود.

پول پیدا شد و همه می‌دانستند مال کیست. با این حال در مه ۲۰۲۵ دیوان عالی آیوا حکم داد که پول نه به کارلسون، بلکه به صاحب دستگاه، Bitcoin Depot، برسد. معامله انجام شده بود و شرکت راهی نداشت بفهمد که زن زیر فشار است. دادگاه هشدار کلاهبرداری روی صفحه دستگاه را به یادداشت روی بسته‌بندی کالا تشبیه کرد: از خطری کلی حرف می‌زند، نه از اینکه همین زن زیر فشار کار می‌کرد.

دادستان‌های آیوا ادعا می‌کنند که از هر ۱۰۰ دلاری که در این ایالت از دستگاه‌های Bitcoin Depot گذشته، ۹۸ دلار از قربانیان کلاهبرداری بوده است. یک سال بعد از آن حکم، حتی یکی از دستگاه‌های این شرکت روشن نبود. در ۲۰۲۶ آمریکا شروع کرد به برچیدن دستگاه‌های بیت‌کوین: سه ایالت آن‌ها را کاملاً ممنوع کرده‌اند، شهرها یکی‌یکی آن‌ها را از فروشگاه‌ها بیرون می‌کنند و بزرگ‌ترین اپراتور ورشکست شده است. این هم پرونده دستگاهی که در یک کافه به‌عنوان اسباب‌بازی علاقه‌مندان شروع کرد و به صندوق محبوب کلاهبرداران تلفنی رسید.

شکلات از دستگاه فروش

نخستین دستگاه بیت‌کوین جهان در ۲۹ اکتبر ۲۰۱۳ در کافه Waves در مرکز ونکوور راه افتاد. شرکت آمریکایی Robocoin و Bitcoiniacs محلی آن را اداره می‌کردند و ایده‌شان ساده بود: رمزارز را در چند دقیقه بخرید، بدون بانک و بدون صرافی، مثل خرید شکلات از دستگاه فروش. البته آن دستگاه از دستگاه‌های امروزی سخت‌گیرتر بود: کف دست و مدرک هویت مشتری را اسکن می‌کرد و روزانه بیش از ۳٬۰۰۰ دلار نمی‌گرفت. در روز اول ۸۱ تبادل به ارزش ۱۰٬۰۰۰ دلار انجام داد. برای حدود یک‌سوم آن مشتری‌ها این اولین بیت‌کوینِ عمرشان بود.

بعد دستگاه‌ها به پمپ‌بنزین‌ها و خواروبارفروشی‌ها رفتند. مدل کار زود جا افتاد: فروشگاه اجاره می‌گیرد، اپراتور از هر تراکنش سهم برمی‌دارد و مشتری بابت اینکه لازم نیست با کسی حرف بزند پول می‌دهد. تا پایان ۲۰۲۵ آمریکا ۳۰٬۶۱۷ دستگاه بیت‌کوین داشت، بیشتر از بقیه جهان روی هم.

صندوقی بدون باجه شکایات

این دستگاه از یک قهوه‌ساز هم ساده‌تر است. کد QR با نشانی کیف پول رمزارز را جلوی اسکنر می‌گیرید، اسکناس می‌گذارید و ظرف چند دقیقه بیت‌کوین به آن نشانی می‌رود. دکمه لغو وجود ندارد. انتقال بانکی را می‌شود اعتراض کرد، پرداخت کارتی را برگرداند و بانک تیم ضدکلاهبرداری دارد که گاهی می‌تواند جلوی پول را بگیرد. جعبه کنار پمپ‌بنزین یک صفحه، یک شکاف اسکناس و یک شماره پشتیبانی دارد.

این راحتی گران تمام می‌شود. دادستان کل آیوا ادعا می‌کند Bitcoin Depot ۲۳ درصد از مبلغ را برمی‌داشته و رقیبش CoinFlip ۲۱ درصد. شکایت ناحیه کلمبیا از اپراتور Athena Bitcoin کارمزدهای پنهان تا ۲۶ درصد را شرح می‌دهد. صرافی‌های بزرگ رمزارز از خریدار کسری کوچک از این را می‌گیرند.

برای مشتری درستکار این فقط یک باجه صرافی بسیار گران است. برای کلاهبردار عالی است: قربانی لازم نیست از رمزارز سر دربیاورد، برنامه‌ای نصب کند یا حسابی باز کند. فقط باید پول نقد بردارد، تا نزدیک‌ترین فروشگاه برود و تصویری را که برایش فرستاده‌اند جلوی دستگاه بگیرد.

تماس از طرف «پلیس»

سناریوها فرق می‌کنند، پایان نه. در اکتبر ۲۰۲۶ ایستگاه تلویزیونی WRAL درباره زنی در شهرستان جانستون در کارولینای شمالی گزارش داد . کسانی که خودشان را پلیس محلی معرفی کرده بودند، به او گفتند واریز از راه دستگاه رمزارز «آزادی» او را تضمین می‌کند. او هزاران دلار به دستگاه یک پمپ‌بنزین داد. وقتی تماس‌گیرندگان ۴٬۰۰۰ دلار دیگر خواستند، گفت چیزی برایش نمانده. تماس قطع شد و او فهمید تقریباً تمام پس‌اندازش را داده است.

زنی ۶۳ ساله در شهرستان آلن در اوهایو در ۲۰۲۴ پنجره‌ای دید که هشدار می‌داد رایانه‌اش هک شده. با شماره‌ای که روی صفحه بود تماس گرفت، به «مایکروسافت» وصل شد و به او گفتند پول نقدش را در یک دستگاه به رمزارز تبدیل کند. شانس آورد: بازرسان اداره تحقیقات جنایی ایالت پول را ردیابی و مسدود کردند و در اکتبر ۲۰۲۶ تمام ۱۵٬۳۰۰ دلار را به او برگرداندند . این اداره از ۲۰۲۴ در ۳۰۹ پرونده مشابه به مبلغ ۵٫۶ میلیون دلار کمک کرده، یعنی به‌طور میانگین نزدیک ۱۹٬۰۰۰ دلار برای هر قربانی.

تصویر بزرگ‌تر از اطلاعیه عمومی FBI درباره سال ۲۰۲۵ می‌آید. این اداره شکایت‌هایی را می‌شمارد که در آن‌ها دستگاه رمزارز در کلاهبرداری نقش داشته، پس ممکن است بخشی از آن پول از راه‌های دیگر هم جابه‌جا شده باشد.

افراد بالای ۵۰ سال لازم نبود چیزی از رمزارز بدانند: طبق توصیف FBI، کلاهبرداران قربانی را قدم‌به‌قدم از برداشت پول نقد تا پیدا کردن دستگاه و واریز پول هدایت می‌کنند.

چقدرِ این پول پاک است

اصل بحث درباره این دستگاه‌ها این است: باجه صرافی است که گاهی کلاهبردارها هم از آن استفاده می‌کنند، یا صندوق کلاهبردارهاست که گاهی آدم‌های درستکار هم سراغش می‌روند؟ دادستان‌هایی که سعی کرده‌اند حساب کنند، به گزینه دوم نزدیک‌ترند.

دادستان‌های آیوا آن عدد ۹۸ از هر ۱۰۰ دلار Bitcoin Depot را در شکایت‌هایی به دست آوردند که دادستان کل ایالت، برندا برد، در فوریه ۲۰۲۵ علیه Bitcoin Depot و CoinFlip ثبت کرد. به حساب دادستان‌ها، ساکنان آیوا در کمتر از سه سال بیش از ۲۰ میلیون دلار از راه این دستگاه‌ها از دست دادند. در CoinFlip، طبق همین حساب ، پول قربانیان کلاهبرداری نزدیک ۹۵ دلار از هر ۱۰۰ دلار بود.

در ناحیه کلمبیا دادستان‌ها چهره قربانی معمولی اپراتور Athena Bitcoin را ترسیم کردند. نیمی از آن‌ها بالای ۷۱ سال داشتند و نیمی از این تراکنش‌ها هر بار بیش از ۸٬۰۰۰ دلار برایشان تمام شده بود. به گفته دادستان‌ها، کلاهبرداری ۹۳ درصد پولی را که در پنج ماه اول در این دستگاه‌ها واریز شد، تأمین کرد. در آلبوکرکی، استفانی تلس، عضو شورای شهر، رقم شهرش را حدود ۹۰ درصد اعلام کرد.

یک نکته مهم: این‌ها اعداد طرف اتهام‌اند و هنوز هیچ دادگاهی تأییدشان نکرده است. اپراتورها مقاومت می‌کنند. CoinFlip می‌گوید انتقال‌ها را با تحلیل بلاک‌چین بررسی می‌کند، هشدار نشان می‌دهد و کمپین آموزشی دارد. Circle K که فروشگاه‌هایش میزبان دستگاه‌های Bitcoin Depot بود، به خبرنگاران گفت کلاهبرداری‌ها بیرون از فروشگاه‌هایش شروع می‌شود. اما کارمندانش چیز دیگری دیده‌اند. ICIJ و CNN با ۱۷ کارمند Circle K صحبت کردند که در شیفت‌شان شاهد کلاهبرداری بودند و گاهی سعی کردند جلویش را بگیرند. دبی جوی، دستیار مدیر در پورت اورنج فلوریدا، حتی برای قطع یک کلاهبرداری در حال انجام جایزه گرفت. قاعده زنجیره، به گفته او: «دستگاه مال ما نیست، مشکلش هم مال ما نیست.» و طبق گزارش‌های پلیس، گاهی خود فروشنده‌ها قربانی بودند و راضی شده بودند از گاوصندوق فروشگاه پول بردارند و به دستگاه بدهند.

بازپرداخت، ممنوعیت یا بی‌تفاوتی

اولین واکنش ایالت‌ها این است که اپراتورها را مجبور کنند پول مردم را پس بدهند. قانون آریزونا از ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۵ اجرا می‌شود: اگر مشتری جدید ظرف ۳۰ روز از کلاهبرداری خبر بدهد، اپراتور کل مبلغ را به‌علاوه کارمزدها برمی‌گرداند. تا اوت ۲۰۲۶ ۳۵ نفر ۱۷۱٬۳۳۲ دلار پس گرفتند ، یعنی نفری حدود ۴٬۹۰۰ دلار. قانونی مشابه از ۱ اکتبر ۲۰۲۶ در آلاباما اجرا شد : مشتریان جدید همه چیز را با کارمزد پس می‌گیرند و مشتریان قبلی نصف را. کارولینای شمالی هم قانونی با محدودیت‌ها تصویب کرد، ولی فقط از ۱ ژانویه ۲۰۲۷ اجرا می‌شود. برای زن شهرستان جانستون دیر است.

واکنش دوم ممنوعیت است. ایندیانا نخستین ایالتی شد که دستگاه‌های رمزارز را یکسره ممنوع کرد، هرچند لایحه‌اش به‌عنوان مجموعه‌ای محتاطانه از قواعد برای اپراتورها شروع شده بود. در تنسی نصب دستگاه حالا جرم کیفری است و قاضی فدرال وقتی CoinFlip شکایت کرد از توقف قانون خودداری کرد . مینه‌سوتا دستور داد دستگاه‌های خاموش‌شده‌اش تا پایان سال از فروشگاه‌ها جمع شوند. شهرها هم پیروی کردند: آلبوکرکی به اپراتورها ۴۵ روز مهلت داد دستگاه‌ها را بردارند و شورای شهر سنت پل هم به ممنوعیت رأی داد.

جایی که ایالت ساکت می‌ماند، دادگاه‌ها دعوا را فیصله می‌دهند. و آنجا، همان‌طور که پرونده کارلسون نشان داد، اپراتورها پایگاه محکم‌تری دارند.

دستگاه رفت، تلفن ماند

در مه ۲۰۲۶ Bitcoin Depot، بزرگ‌ترین اپراتور این دستگاه‌ها در جهان، اعلام ورشکستگی کرد و هر ۹٬۷۰۰ دستگاهش را آفلاین کرد . مدیرعامل، الکس هولمز، سخت‌تر شدن مداوم الزامات را مقصر دانست: سقف تراکنش و در برخی ایالت‌ها ممنوعیت کامل. شرکت برای نجات کسب‌وکار تلاشی نکرد؛ در حال انحلال و فروش دارایی‌هاست. در نیمه اول سال تعداد دستگاه‌های بیت‌کوین در آمریکا از ۳۰٬۶۱۷ به ۲۰٬۲۳۷ رسید. کشور یک‌سوم شبکه‌اش را از دست داد و ۹۶ درصد از کاهش جهانی به آمریکا مربوط بود.

خود کلاهبرداری جایی نرفت. درو ایوانز، سرپرست اداره دستگیری جنایی (BCA) مینه‌سوتا، صریح گفت که این ممنوعیت کلاهبرداری را از بین نمی‌برد، چون مجرمان همچنان دنبال راه‌های تازه برای رسیدن به پول دیگران‌اند. مخالفان ممنوعیت در سنت پل از چیز دیگری هشدار دادند: شهر دید خود را نسبت به آنچه رخ می‌دهد از دست می‌دهد و تراکنش‌ها به دستگاه‌های شهرهای همسایه منتقل می‌شوند. تماس «پلیس» هنوز در همان اتاق‌های نشیمن زنگ می‌خورد. آنچه عوض می‌شود نشانی‌ای است که کسی را با دسته اسکناس به آنجا می‌فرستند.

دستگاه ونکوور ایده‌ای ساده می‌فروخت: خرید بیت‌کوین باید به آسانی خرید یک شکلات باشد. سیزده سال بعد معلوم شده این آسانی از همه برای کسانی مهم‌تر است که بیت‌کوین را با دست دیگران می‌خرند. نه هکری لازم دارند و نه همدستی در بانک. جعبه‌ای در پمپ‌بنزین کافی است که پول نقد می‌گیرد و نمی‌تواند پس بدهد. جعبه‌ها دارند جمع می‌شوند و نقشه‌ای که به آن‌ها نیاز داشت همین حالا دنبال جعبه تازه است.