از بایننس ۶ میلیارد دلار دزدیدند و دکمه‌ی مسدودسازی نزدیک به نیمی از آن را نجات داد

ساعت ۲۰:۲۰:۵۹ به وقت UTC در ۲۹ اکتبر ۲۰۲۶، تراکنشی با کارمزد ۱۴٫۴۶ دلار روی شبکه اتریوم ثبت شد. این تراکنش هیچ پولی جابه‌جا نکرد و فیلد مبلغ آن صفر بود. همان روز، مهاجم نقشه‌اش را روی کیف‌پول‌های خودش تمرین کرده بود و هر بار فقط ۲ تا ۶ دلار جابه‌جا می‌کرد. سه دقیقه و نیم بعد، ۱۶۷٬۴۶۴ اتر و ۱٫۶ میلیارد دلار استیبل‌کوین USDT از یک کیف‌پول گرم بایننس خارج شد؛ کیفی که تحلیلگران آن را Binance 14 می‌نامند. تا صبح، صرافی خسارت را حدود ۶٫۳ میلیارد دلار برآورد کرد. تحلیلگران مستقل فعلاً رقم کمتری می‌شمارند: بین ۵٫۳ تا ۵٫۹ میلیارد دلار. رکورد قبلی، سرقت از صرافی بای‌بیت در فوریه ۲۰۲۵، حدود ۱٫۵ میلیارد دلار بود.

با این حال بزرگی رقم عجیب‌ترین بخش ماجرا نیست. نزدیک به نیمی از غنیمت، حدود ۳ میلیارد دلار، ظرف چند ساعت متوقف شد. نه به دست پلیس و نه به دست «خود بلاک‌چین»، بلکه به دست چند شرکت که دکمه‌ی مسدودسازی دارند. ارزهای دیجیتال را دقیقاً برای این ساخته بودند که هیچ‌کس چنین دکمه‌ای نداشته باشد.

وکالت‌نامه‌ای چهارده‌دلاری

صرافی پول مشتریان را در دو نوع کیف‌پول نگه می‌دارد. کیف‌پول‌های سرد آفلاین‌اند و ذخیره‌ی اصلی در آن‌هاست. کیف‌پول‌های گرم همیشه به شبکه وصل‌اند: برداشت‌های روزانه از آن‌ها می‌گذرد و به همین دلیل همیشه موجودی کاری دارند. در بزرگ‌ترین صرافی جهان، این موجودی به میلیاردها دلار می‌رسد.

کلید حمله قابلیتی بود به نام EIP-7702. این قابلیت با ارتقای Pectra در ۷ مه ۲۰۲۵ به اتریوم آمد. ساده بگوییم، یک وکالت‌نامه است: کیف‌پولی معمولی به برنامه‌ای بیرونی اجازه می‌دهد از طرف او عمل کند. هدف از طراحی آن راحتی بود، مثلاً این‌که چند کار با یک کلیک انجام شود یا کس دیگری کارمزد را بپردازد. فقط خودِ کیف‌پول می‌تواند چنین مجوزی را امضا کند و مجوز تا زمانی که مالک آن را لغو نکند معتبر می‌ماند.

تراکنش ۱۴٫۴۶ دلاری دقیقاً چنین مجوزی بود. در آن ۵۰ مجوز بسته شده بود و هر کدام Binance 14 را به یک برنامه‌ی «جاروکش» می‌سپرد که مهاجم چهار ساعت قبل مستقر کرده بود. از میان پنجاه مجوز، یکی کار کرد. دسته‌چکی را تصور کنید که مجوز فقط برای چکی با یک شماره‌ی مشخص معتبر است. کیف‌پول گرم بی‌وقفه چنین «چک»هایی صادر می‌کند، پس حدس زدن شماره‌ی بعدی سخت است. پنجاه امضای پشت‌سرهم شبیه راهی است برای اطمینان از این‌که دست‌کم یکی به هدف بخورد.

جاروکش در یک عملیات Binance 14 را خالی کرد و فقط ۱ اتر باقی گذاشت. در ۱۲ دقیقه‌ی بعد، پول ده کیف‌پول گرم دیگر صرافی روی چهار شبکه به همان نشانی سرازیر شد. شرکت امنیت بلاک‌چین Blockaid حمله را این‌طور بازسازی کرد.

هنوز روشن نیست مهاجم امضای کیف‌پول را چطور به دست آورد. بنا بر روایت اولیهی بایننس، ماجرا از لپ‌تاپ آلوده‌ی یک مهندس دواپس شروع شد؛ از آن کارمندانی که سرورها و استقرار نرم‌افزار را اداره می‌کنند. نفوذگر از طریق آن لپ‌تاپ به یک کانتینر سرویس رسید و از همان‌جا درخواست‌های برداشت غیرمجاز ثبت کرد. صرافی می‌گوید شواهدی از نشت کلید خصوصی هیچ کیف‌پولی پیدا نکرده است. اگر این درست باشد، دزد اصلاً لازم نداشت کلیدی بدزدد. او سیستم خودِ صرافی را وادار کرد مجوز را به‌جای او امضا کند.

دکمه‌ای که بیت‌کوین ندارد

به USDT و USDC استیبل‌کوین می‌گویند. این‌ها دلارهای دیجیتالی‌اند که دو شرکت خصوصی، Tether و Circle، منتشر می‌کنند و هرکدام قول می‌دهد توکنش را با یک دلار تسویه کند. یکی از ویژگی‌هایشان کمتر مطرح می‌شود: ناشر می‌تواند هر نشانی را در شبکه مسدود کند. Circle در شرایط استفاده از USDC صریحاً حق مسدود کردن انتقال به یک نشانی و از آن را برای خود محفوظ نگه داشته است. Tether همین توانایی را دارد.

آن شب هر دو از آن استفاده کردند. پائولو آردوینو، مدیرعامل Tether، نوشت که شرکت بیش از ۱٫۵۶۷ میلیارد USDT را مسدود کرده است. جرمی آلر، مدیرعامل Circle، گفت بیش از ۸۰۰ میلیون USDC با هماهنگی نیروهای انتظامی بلوکه شده است. ریپل حدود ۲۰۰ میلیون دلار از استیبل‌کوین خود را متوقف کرد و World Liberty Financial حدود ۲۷ میلیون دلار. حتی Arbitrum، شبکه‌ای که معمولاً غیرمتمرکز توصیف می‌شود، با تصمیم شورای امنیتی‌اش ۷۴٫۵۶ میلیون توکن ARB را مسدود کرد.

اتر و بیت‌کوین داستان دیگری داشتند. نه ناشری در کار بود و نه دکمه‌ای. شرکت تحلیلی Glassnode ۱۷٬۹۸۵ بیت‌کوین را در میان دارایی‌های سرقت‌شده شمرد، یعنی حدود ۱٫۴۵ میلیارد دلار. اترِ عملیات اول هم نزد مهاجم ماند. هیچ‌کس در دنیا نمی‌تواند انتقالی را که با کلید درست امضا شده برگرداند. برای یک دزد، این بهترین ویژگی بیت‌کوین است. این‌که مهاجم چطور به کیف‌پول‌های جداگانه‌ی بیت‌کوین صرافی رسید، هنوز از سوی بایننس اعلام نشده است. فرضیه‌ی کانتینر سرویس، که در آن خودِ سیستم برداشت‌ها را امضا می‌کند، این را توضیح می‌دهد.

ناجی‌ای با حق وتو

راستش این وضع پوچ است. بزرگ‌ترین سرقت تاریخ کریپتو را تا نزدیک نیمه ابزارهایی متوقف کردند که ارز دیجیتال «واقعی» قرار نیست داشته باشد. بیت‌کوین دقیقاً همان‌طور رفتار کرد که سازنده‌اش خواسته بود: انتقال امضاشده قطعی است. دلارهای دیجیتال مثل بانک رفتار کردند.

دکمه‌ای که یک میلیارد و نیم دلار را از دست دزد گرفت، علیه هر کسی کار می‌کند. آن را یک شرکت فشار می‌دهد، نه دادگاه. و فقط چند دقیقه طول می‌کشد. کسی که USDT دارد، مالک یک دلار در حساب نیست؛ مالک وعده‌ی Tether برای بازخرید توکن است، و این وعده با یک قید همراه است. بسیاری این معامله را منطقی می‌دانند: بانک‌ها هم انتقال‌های مشکوک را مسدود می‌کنند. فقط استیبل‌کوین به حساب بانکی نزدیک‌تر است تا به اسکناس در جیب، و این شب این تفاوت را بهتر از هر سخنرانی نشان داد.

برای مشتریان بایننس چه معنایی دارد

به گفته‌ی خود صرافی، بایننس بیش از ۳۳۵ میلیون کاربر ثبت‌نام‌شده دارد. در شب هک واریز و برداشت را متوقف کرد و تا صبح ۳۰ اکتبر نگفته بود کی از سر گرفته می‌شود. یی هه، هم‌بنیان‌گذار بایننس، قول داد صرافی «تمام خسارت‌های هک را جبران می‌کند»؛ هم از صندوق بیمه‌ی SAFU و هم از پول خودش. چانگ‌پنگ ژائو، بنیان‌گذار، سرقت را تقریباً مثل تماشاگر دنبال کرد. او در ایکس نوشت: «به نظر می‌رسد هکی علیه بایننس بوده است»، و در همان پست یادآوری کرد که دیگر صرافی را اداره نمی‌کند اما انتظار دارد وجوه کاربران کامل جبران شود.

صندوق SAFU از فوریه ۲۰۲۶ به شکل بیت‌کوین نگهداری می‌شود، ۱۵٬۰۰۰ بیت‌کوین. با قیمت ۳۰ اکتبر، این حدود ۱٫۲ میلیارد دلار است. اگر برآورد خود صرافی درست باشد، بخش مسدودنشده‌ی زیان، حدود ۳٫۳ میلیارد دلار، نزدیک به سه برابر آن است. پس بیشتر این حفره را باید با پول خود صرافی پر کرد. ضمناً صندوق خودش بیت‌کوین کمتری از مقداری دارد که مهاجم برد.

بازارها فوراً واکنش نشان دادند، هرچند نتایج ضعیف شرکت‌های فناوری هم بر آن‌ها سنگینی می‌کرد. بیت‌کوین به زیر ۷۷ هزار دلار سقوط کرد، پایین‌ترین سطح در شش هفته. BNB، توکن خود صرافی، در یک روز بیش از ۸ درصد ارزش از دست داد.

این‌که چه کسی پشت ماجراست، معلوم نیست. ردیاب بلاک‌چین ZachXBT و شرکت Blockaid کره‌ی شمالی را مظنون احتمالی معرفی کردند، اما هنوز کسی رسماً حمله را به کسی نسبت نداده است. اف‌بی‌آی سرقت بای‌بیت را به کره‌ی شمالی نسبت داد. به گفته‌ی Blockaid، مهاجم عملیات اول را از طریق Tornado Cash تأمین مالی کرد؛ میکسری که رد انتقال‌ها را پنهان می‌کند. بایننس وعده می‌دهد پس از راستی‌آزمایی واقعیت‌ها، گزارش فنی مفصلی منتشر کند.

سال‌هاست جامعه‌ی کریپتو بر سر این بحث می‌کند که آیا پول به دکمه‌ی توقف نیاز دارد. در یک شب، این دکمه حدود ۳ میلیارد دلار را نجات داد. حالا احتمالاً بحث جابه‌جا می‌شود: چه کسی تصمیم می‌گیرد، و طبق چه قواعدی، که کِی آن را فشار دهد؟