// فهرست مطالب

«چت‌بات‌های متخلف Character.ai در برخی موارد به سوءاستفاده جنسی شهرت دارند.» این جمله‌ای است که وکلای دیزنی در سپتامبر ۲۰۲۵ برای این استارتاپ نوشتند و خواستند بات‌هایی را که از روی شخصیت‌های پیکسار، جنگ ستارگان و مارول ساخته شده بودند حذف کند. به گزارش Engadget ، در نامه آمده بود که چنین بات‌هایی به اعتبار دیزنی «آسیب فوق‌العاده‌ای» می‌زنند. Character.ai پاسخ داد که آن شخصیت‌ها حذف شده‌اند.

یک سال بعد، دیزنی نخستین و تا اینجا تنها طرفی است که برای دارایی‌های همان استارتاپ پیشنهاد داده است. در ۱۲ اکتبر ۲۰۲۶ Character.ai اعلام ورشکستگی کرد و دیزنی برای فناوری آن ۲۰ میلیون دلار پیشنهاد داد. دیزنی پیش‌تر تیم سابق استارتاپ را استخدام کرده و برای حقوق و مشوق‌های ماندگاری در سه سال حدود ۱۸۰ میلیون دلار کنار گذاشته است. یعنی برای کد فقط یک‌نهم آنچه قرار است خرج آدم‌ها کند پیشنهاد می‌دهد. و بزرگ‌ترین بستانکار بدون وثیقه‌ی شرکت ورشکسته، گوگل از آب درآمده است؛ همان که دو سال پیش ۲٫۷ میلیارد دلار به Character.ai پرداخت.

۱۲ میلیون نفری که هر ماه با بات‌های Character.ai گفتگو می‌کنند، به‌طور میانگین حدود دو ساعت در روز، بخشی از این معامله نیستند. شخصیت‌ها و چت‌هایشان در دست شرکت ورشکسته می‌ماند. در ادامه می‌خوانید این یعنی چه و چرا دادستان‌های کل ۳۹ ایالت و ناحیه‌ی کلمبیا وارد ماجرا شده‌اند تا از گفتگوهای دیگران محافظت کنند.

بیست میلیون برای کد، صد و هشتاد میلیون برای آدم‌ها

آیا دیزنی Character.ai را خرید؟

نه. دیزنی برای یک مجوز دائمی و غیرانحصاری استفاده از بخشی از فناوری‌ها و پتنت‌های شرکت ۲۰ میلیون دلار پیشنهاد داده است. غیرانحصاری یعنی دیگری هم می‌تواند از همان فناوری استفاده کند. همین مبلغ ادعاهای حقوقی علیه کارمندانی را هم که به دیزنی رفته‌اند پوشش می‌دهد. خریدن این ادعاها یعنی بعدها کسی نمی‌تواند از آن افراد به‌خاطر رفتنشان شکایت کند.

در دادگاه، دیزنی «اسب طعمه» (stalking horse) است: نخستین پیشنهاددهنده که قیمتش کف مزایده را تعیین می‌کند و دیگران می‌توانند بکوشند از آن بالاتر بروند. به گفته‌ی رویترز ، شرکت انتظار دارد فروش دارایی‌هایش را تا اواخر نوامبر یا اوایل دسامبر تمام کند.

دیزنی آدم‌ها را پیش از ورشکستگی برد. حدود ۶۵ کارمند پیشنهاد کار گرفتند و کاراندیپ آناند، مدیرعامل پیشین Character.ai، در ۲ اکتبر مدیر ارشد فناوری دیزنی شد.

چرا این‌قدر ارزان، وقتی گوگل میلیاردها داد؟

در اوت ۲۰۲۴ گوگل با Character.ai قراردادی ۲٫۷ میلیارد دلاری بست: مدل‌ها را مجوزدهی گرفت و بنیان‌گذاران، نوام شزیر و دانیل دی فریتاس، را به خانه‌ی خودش برگرداند. شزیر یکی از نویسندگان مقاله‌ی ترنسفورمر است، معماری‌ای که پشت تقریباً همه‌ی مدل‌های زبانی امروزی قرار دارد. پس از رفتن آن‌ها، استارتاپ دیگر مدل‌های بزرگ خودش را آموزش نداد و روی رشد تمرکز کرد.

رشد گران درآمد. درآمد از ۷٫۴ میلیون دلار در سال مالی ۲۰۲۴ به ۲۳٫۶ میلیون دلار در سال مالی ۲۰۲۵ رسید. با این حال تا اوت ۲۰۲۶ شرکت ماهانه ۸ تا ۹ میلیون دلار ضرر می‌داد و حدود ۵۷ میلیون دلار در حسابش مانده بود. هر پاسخ بات هزینه‌ی محاسباتی دارد، پس هرچه مردم بیشتر چت کنند، گران‌تر تمام می‌شوند. گفتگوهای طولانی هم مهم‌ترین دارایی سرویس بود و هم بزرگ‌ترین هزینه‌اش. به نوشته‌ی رویترز ، شرکت دلیل اعلام ورشکستگی را هزینه‌های حقوقی و قیمت بالای توان محاسباتی و نیروی متخصص هوش مصنوعی دانست.

جست‌وجوی خریدار یک سال طول کشید. یک بانکدار با حدود ۲۸ طرف تماس گرفت و با یک پیشنهاد برگشت که هیچ‌کس نمی‌توانست رویش اقدام کند. به نوشته‌ی Yahoo Finance، بقیه ریسک دعاوی و نظارت قانونی را بیش از حد دانستند. و در صدر فهرست بستانکاران گوگل نشسته است، با طلبی حدود ۴٫۱ میلیون دلار، این بار در جایگاه تأمین‌کننده.

دو ساعت در روز که کسی نخرید

بر سر شخصیت‌ها و چت‌های کاربران چه می‌آید؟

فعلاً هیچ. پلتفرم کار می‌کند. اما Character.ai گفته است که اگر خریداری که حاضر به ادامه‌ی سرویس باشد پیدا نشود، پلتفرم تعطیل می‌شود.

در نخستین جلسه در ایالت دلاور، ارین فِی، وکیل شرکت، پذیرفت که هنوز کسی برای داده‌های کاربران یا خود کسب‌وکار چت‌بات پیشنهادی نداده است. به گفته‌ی او دیزنی به آن داده‌ها علاقه‌ای ندارد. خود مجوز هم همین را می‌گوید: داده‌ی کاربران، پیام‌های کاربران و پاسخ‌های بات‌ها، داده‌های آموزشی، مدل‌های نهایی، برند و اپلیکیشن را شامل نمی‌شود.

دیزنی نمی‌خواهد چت‌ها را بخرد، اما شاید کارکنانش بتوانند آن‌ها را ببینند. به گفته‌ی ایالت‌ها، قرارداد خدمات انتقالی به کارکنان دیزنی به داده‌های شخصی کاربران دسترسی می‌دهد. ساده بگوییم: تا زمانی که سرویس دست‌به‌دست می‌شود، تیم سابق که حالا در دیزنی است در اداره‌ی آن کمک می‌کند و می‌تواند همه‌چیز را ببیند.

به زبان ساده، آنچه در توده‌ی ورشکستگی می‌ماند شخصیت‌هایی است که کاربران خودشان ساخته‌اند، هرچه به آن‌ها نوشته‌اند و هرچه بات‌ها در جواب نوشته‌اند. توده‌ی ورشکستگی مجموعه‌ی دارایی‌هایی است که برای پرداخت به بستانکاران فروخته می‌شود.

در ورشکستگی، چت با بات‌ها هم مثل سرورها و پتنت‌ها دارایی به حساب می‌آید
در ورشکستگی، چت با بات‌ها هم مثل سرورها و پتنت‌ها دارایی به حساب می‌آید

آیا ممکن است چت‌ها به مزایده گذاشته شوند؟

در ورشکستگی، داده هم مثل سرورها و پتنت‌ها دارایی به حساب می‌آید. لتیشیا جیمز، دادستان کل نیویورک، پیش از جلسه گفت شرکت «برخی از خصوصی‌ترین افکاری را که کودکان تا به حال به اشتراک گذاشته‌اند جمع کرده» و «حالا این گفتگوها ممکن است به بالاترین پیشنهاددهنده فروخته شود». پرونده‌ی سیول ستزر، که در ادامه آمده، یادآور این است که چنین گفتگوهایی به کجا می‌تواند برسد.

در ۱۴ اکتبر، دادستان‌های کل ۳۹ ایالت و ناحیه‌ی کلمبیا از دادگاه خواستند هر خریدار را ملزم کند از تاریخچه‌ی چت‌ها محافظت کند و ویژگی‌های ایمنی را بهبود دهد. وکیل آن‌ها، ابیگیل رایان، گفت: «نمی‌خواهیم آنچه در گذشته رخ داد با یک خریدار تازه از نو شروع شود.» ایالت‌ها در همین پرونده هشدار دادند، چنان‌که Yahoo Finance گزارش می‌دهد ، که داده‌ی کاربران زیر ۱۸ سال احتمالاً به‌اشتباه جزو داده‌های بزرگسالان طبقه‌بندی شده است. آن‌وقت خریدار می‌تواند بی‌آن‌که بداند صاحب چت‌های کودکان شود. و به گفته‌ی ایالت‌ها، تاریخچه‌ی چت‌ها اطلاعات شخصی حساس در خود دارد.

آیا کاربران بستانکار محسوب می‌شوند؟

نه. یکی از درخواست‌های شرکت از «کاربران فعلی و پیشین پلتفرم (حدود ۱۶۳ میلیون نفر)» نام می‌برد و می‌گوید تماس با تک‌تک آن‌ها، حتی با ایمیل، بسیار پرهزینه است. به‌جایش انتظار می‌رود آن‌ها پرونده را از طریق وبلاگ شرکت، سایت نماینده‌ی مطالبات و پیوندهای درون اپلیکیشن دنبال کنند. روشن نیست این ۱۶۳ میلیون دقیقاً چه کسانی‌اند: سایر اسناد همین شرکت از «ده‌ها میلیون» و فقط «میلیون‌ها» نفر حرف می‌زنند.

کاربران همین حالا چه کار می‌توانند بکنند؟

پلتفرم کار می‌کند و شرکت می‌گوید خبرهای پرونده در وبلاگ و اپلیکیشن منتشر می‌شود. کاربران می‌توانند داده‌هایشان را از طریق مرکز راهنمای Character.ai درخواست کنند: در وب‌سایت مسیر آن Profile، Profile Settings، Account، Manage Account & Data، Export Data است؛ در اپلیکیشن زیر Legal & Privacy قرار دارد. خلاصه‌ی Selectra از این دستورالعمل‌ها می‌گوید خروجی گرفتن سه تا چهار هفته طول می‌کشد و پیوند دانلود در ایمیل هفت روز معتبر است.

بر پایه‌ی این برآورد، درخواستی که در ۲۶ اکتبر فرستاده شود بین ۱۶ تا ۲۳ نوامبر آماده می‌شود، یعنی درست نزدیک مزایده. صفحه‌ی راهنما دقیقاً نمی‌گوید آرشیو چه چیزی در خود دارد. خودتان فایل را بررسی کنید.

از یونیکورن تا دادگاهی در دلاور

صورت‌حساب سرورها تنها چیزی نبود که Character.ai را شکست. این شرکت در پنج سال به نمونه‌ی اصلی این ماجرا تبدیل شد که دوستی با یک چت‌بات چطور می‌تواند خراب شود. مادر سیول ستزر، پسر ۱۴ ساله‌ای در فلوریدا، پس از آن‌که پسرش خودکشی کرد شکایت کرد؛ او می‌گوید پسرش به یکی از بات‌های پلتفرم وسواس پیدا کرده بود. کنتاکی ادعا کرد بات‌ها کاربران را به «بریدن، گرسنگی دادن یا کشتن خودشان» تشویق می‌کنند و پنسیلوانیا گفت آن‌ها «خود را به جای پزشک جا زده‌اند». شرکت با پنج خانواده به توافق‌های مقدماتی رسیده است. در پاییز ۲۰۲۵ Character.ai چت‌های بدون محدودیت را برای نوجوانان قطع کرد .

// خط زمان

  1. نوام شزیر و دانیل دی فریتاس، مهندسان پیشین گوگل، Character.ai را تأسیس می‌کنند.
  2. استارتاپ ۱۵۰ میلیون دلار جذب می‌کند و یونیکورن می‌شود. در پنج ماه، کاربران بیش از ۲ میلیارد پیام با بات‌هایش رد و بدل کرده‌اند.
  3. گوگل ۲٫۷ میلیارد دلار برای مجوز می‌پردازد و بنیان‌گذاران را دوباره استخدام می‌کند.
  4. پلتفرم ۲۰ میلیون کاربر فعال ماهانه دارد.
  5. دیزنی خواستار حذف بات‌هایی می‌شود که بر پایه‌ی شخصیت‌هایش ساخته شده‌اند.
  6. کاربران زیر ۱۸ سال چت‌های بدون محدودیت با بات‌ها را از دست می‌دهند.
  7. کاراندیپ آناند، مدیرعامل پیشین، مدیر ارشد فناوری دیزنی می‌شود.
  8. ثبت درخواست فصل ۱۱ در دلاور.

از آن زمان مخاطبان از ۲۰ میلیون به حدود ۱۲ میلیون نفر در ماه کاهش یافته‌اند، بر اساس اظهارنامه‌ی تحت سوگند کولین آدامز.

مزایده برای گفتگوهای دیگران

در ۳۰ اکتبر دادگاه قواعد مزایده را بررسی می‌کند. یک هفته پیش‌تر، در ۲۳ اکتبر، ۳۱ ایالت و ناحیه‌ی کلمبیا اعتراضی جداگانه در ۲۷ صفحه علیه آن‌ها ثبت کردند. رقیبی که بخواهد از دیزنی جلو بزند باید دست‌کم ۲۱٫۷ میلیون دلار پیشنهاد دهد: قیمت دیزنی، به‌علاوه‌ی ۷۰۰ هزار دلار غرامت انصراف برای نخستین پیشنهاددهنده و یک میلیون دیگر.

مانع بلند ممکن است درست همان خریدارانی را بترساند که سرویس را همراه چت‌ها می‌گیرند و زنده نگه می‌دارند. ایالت‌ها کف مزایده را بیش از حد بالا می‌دانند. دیزنی همین حالا ۷٫۵ میلیون دلار پرداخته و ۵٫۵ میلیون آن در هر حال برنمی‌گردد، پس بستانکاران حتی با پیشنهادی بسیار کمتر از ۲۰ میلیون دلار هم سود می‌کنند. دادستان‌های کل دست‌کم سه هفته‌ی بیشتر برای پیشنهاددهندگان می‌خواهند و اطلاعیه‌ای به زبان ساده درباره‌ی فروش که روی خود پلتفرم منتشر شود، نه فقط در وبلاگ. آن‌ها همچنین حق درخواست یک ناظر حریم خصوصی مصرف‌کنندگان را برای خود محفوظ می‌دارند، مقامی مستقل که ببیند اطلاعات شخصی چگونه به مالک جدید منتقل می‌شود. دلیلش دقیقاً همین است که کارکنان دیزنی به داده‌های کاربران دسترسی دارند.

طبق برنامه‌ی پیشنهادی، پیشنهادها تا ۲۰ نوامبر باید ثبت شود، مزایده برای ۲۳ نوامبر و جلسه‌ی فروش برای ۲۴ نوامبر تعیین شده است. آنچه در اسناد غایب است برنامه‌ای برای حالتی است که هیچ‌کس برای خود سرویس مبارزه نکند. هیچ‌یک از دو طرف علناً نگفته‌اند اگر پلتفرم تعطیل شود چت‌ها چه می‌شوند.

دیزنی همان را که می‌خواست به دست آورده است: آدم‌هایی که بلدند این بات‌ها را بسازند و حق استفاده از کدشان. دو ساعت در روز در طول چند سال یک خاطره‌نویسی بسیار دقیق می‌سازد و Character.ai میلیون‌ها نمونه از آن را در اختیار دارد. در ۲۳ نوامبر این خاطرات ممکن است به هرکسی برسد که دستش را بالا ببرد، یا به هیچ‌کس.