У Binance скралі $6 млрд, амаль палову ўратавала кнопка замарозкі

У 20:20:59 UTC 29 кастрычніка 2026 года ў сетцы Ethereum з’явілася транзакцыя з камісіяй $14,46. Грошай яна не перамяшчала: у полі сумы нуль. Раней у той жа дзень зламыснік рэпеціраваў схему на ўласных кашальках, пераводзячы па $2–6. Праз тры з паловай хвіліны з гарачага кашалька Binance, вядомага аналітыкам як Binance 14, выйшлі 167 464 эфіру і $1,6 млрд у стэйблкоіне USDT. Да ранку біржа ацаніла страты прыблізна ў $6,3 млрд. Староннія аналітыкі пакуль налічваюць менш: ад $5,3 да $5,9 млрд. Папярэдні рэкорд, крадзеж з біржы Bybit у лютым 2025 года, складаў каля $1,5 млрд.

Але памер не самае дзіўнае. Амаль палову здабычы, каля $3 млрд, спынілі за некалькі гадзін. Не паліцыя і не «сам блокчэйн», а жменька кампаній, у якіх ёсць кнопка замарозкі. Крыптавалюты выдумалі менавіта дзеля таго, каб такой кнопкі не было ні ў каго.

Давераснасць за чатырнаццаць долараў

Біржа трымае грошы кліентаў у кашальках двух відаў. Халодныя працуюць аўтаномна і захоўваюць асноўны запас. Гарачыя заўсёды на сувязі: праз іх ідуць штодзённыя выплаты, таму там заўсёды ляжыць працоўны астатак. На найбуйнейшай у свеце біржы ён вымяраецца мільярдамі.

Ключом да ўзлому стала функцыя EIP-7702. Яна з’явілася ў Ethereum 7 мая 2025 года разам з абнаўленнем Pectra. Калі проста, гэта давераснасць: звычайны кашалёк дазваляе староннюю праграме дзейнічаць ад свайго імя. Яе прыдумалі для зручнасці: каб аб’яднаць некалькі дзеянняў у адзін клік або дазволіць камусьці іншаму плаціць камісію. Падпісаць такі дазвол можа толькі сам кашалёк. Дзейнічае ён, пакуль уладальнік яго не адклічы.

Транзакцыя за $14,46 і была такім дазволам. У ёй было 50 дазволаў, і кожны перадаваў Binance 14 праграме-«падмятальніку», якую зламыснік разгарнуў чатырма гадзінамі раней. Спрацаваў адзін з пяцідзесяці. Уявіце чэкавую кніжку, дзе дазвол дзейнічае толькі для чэка з пэўным нумарам. Гарачы кашалёк піша такія «чэкі» без перапынку, таму наступны нумар вызначыць няпроста. Пяцьдзесят подпісаў запар выглядаюць як спосаб гарантавана патрапіць хоць у адзін.

«Падмятальнік» спусташыў Binance 14 адной аперацыяй, пакінуўшы 1 эфір. Наступныя 12 хвілін на той жа адрас сцякаліся грошы яшчэ з дзесяці гарачых кашалькоў біржы ў чатырох сетках. Так атаку рэканструявала Blockaid, кампанія па блокчэйн-бяспецы.

Як зламыснік атрымаў подпіс кашалька, пакуль незразумела. Паводле папярэдняй версіі Binance, усё пачалося са ўзламанага ноўтбука DevOps-інжынера, супрацоўніка, які адказвае за серверы і выкатку софту. Праз гэты ноўтбук зламыснік трапіў у сэрвісны кантэйнер і адтуль адпраўляў несанкцыянаваныя вывады. Біржа кажа, што слядоў уцечкі прыватных ключоў кашалькоў не знайшла. Калі так, красці ключ злодзею не трэба было: ён прымусіў сістэму біржы самой падпісаць дазвол.

Кнопка, якой няма ў біткоіна

USDT і USDC завуцца стэйблкоінамі. Гэта лічбавыя даляры двух прыватных кампаній, Tether і Circle, і кожная абяцае абмяняць свой токен на долар. Адна іх асаблівасць згадваецца рэдка: эмітэнт можа заблакаваць любы адрас у сетцы. У умовах USDC Circle прама пакідае за сабой права блакаваць пераводы на адрас і з яго. Tether мае такую ж магчымасць.

Той ноччу яны ёю скарысталіся. Кіраўнік Tether Паола Ардоіна напісаў, што кампанія замарозіла больш за 1,567 млрд USDT. Кіраўнік Circle Джэрэмі Алер заявіў, што больш за 800 млн USDC заблакавана ў каардынацыі з праваахоўнымі органамі. Ripple спыніла каля $200 млн свайго стэйблкоіна, World Liberty Financial — каля $27 млн. Нават Arbitrum, сетка, якую звычайна называюць дэцэнтралізаванай, па рашэнні сваёй Рады бяспекі замарозіла 74,56 млн токенаў ARB.

З эфірам і біткоінам усё было інакш. Эмітэнта няма, кнопкі няма. Аналітычная фірма Glassnode налічыла сярод скрадзеных актываў 17 985 біткоінаў, каля $1,45 млрд. Эфір з першага вываду таксама застаўся ў зламысніка. Ніхто ў свеце не можа адмяніць пераказ, падпісаны правільным ключом. Для злодзея гэта лепшая ўласцівасць біткоіна. Як зламыснік дабраўся да асобных біткоін-кашалькоў біржы, Binance пакуль не расказвала. Гэта б растлумачыла версія пра сэрвісны кантэйнер, у якой вывады падпісвала сама сістэма.

Выратавальнік з правам вета

Сітуацыя і праўда абсурдная. Найбуйнейшы ў гісторыі крыпты крадзеж амаль наполову спынілі інструменты, якіх у «сапраўднай» крыптавалюты быць не павінна. Біткоін паводзіў сябе так, як задумаў яго стваральнік: падпісаны пераказ канчатковы. А лічбавыя даляры паводзілі сябе як банк.

Кнопка, якая адабрала ў злодзея паўтара мільярда, працуе супраць любога. Яе націскае кампанія, а не суд. Трэба некалькі хвілін. Той, хто трымае USDT, валодае не доларам на рахунку, а абяцаннем Tether абмяняць токен, і ў гэтага абяцання ёсць агаворка. Многія палічаць такі размен разумным: банкі таксама блакуюць падазроныя пераводы. Проста стэйблкоін бліжэй да банкаўскага рахунку, чым да наяўных у кішэні, і гэтая ноч паказала розніцу лепш за любую лекцыю.

Што гэта значыць для кліентаў Binance

Па даных самой біржы, у Binance больш за 335 млн зарэгістраваных карыстальнікаў. У ноч узлому яна прыпыніла дэпазіты і вывады, а да раніцы 30 кастрычніка не сказала, калі іх аднавіць. Сузаснавальнік Binance І Хэ паабяцала, што біржа «пакрые ўсе страты ад узлому» з страхавога фонду SAFU і ўласных сродкаў. Заснавальнік Чанпэн Чжао сачыў за крадзяжом амаль як староннік. «Падобна, што гэта ўзлом Binance», — напісаў ён у X, адзначыўшы ў тым жа допісе, што ўжо не кіруе біржай, але чакае поўнага пакрыцця сродкаў карыстальнікаў.

З лютага 2026 года фонд SAFU захоўваецца у біткоінах, іх там 15 000. Па курсе 30 кастрычніка гэта прыкладна $1,2 млрд. Калі ацэнка самой біржы дакладная, незамарожаная частка страт, каля $3,3 млрд, амаль утрая большая. Значыць, большую частку прабоіны давядзецца латаць уласнымі грашыма біржы. Дарэчы, у самім фондзе біткоінаў менш, чым вынес зламыснік.

Рынкі адрэагавалі адразу, хоць ціснулі на іх і слабыя квартальныя справаздачы тэхналагічных кампаній. Біткоін упаў ніжэй за $77 000, да шасцітыднёвага мінімуму. BNB, уласны токен біржы, за суткі страціў больш за 8%.

Хто гэта зрабіў, невядома. Блокчэйн-дэтэктыў ZachXBT і кампанія Blockaid назвалі верагодным вінаватым Паўночную Карэю, але афіцыйна ніхто атаку пакуль ёй не прыпісаў. Крадзеж з Bybit ФБР Паўночнай Карэі прыпісала. Паводле Blockaid, першыя аперацыі зламыснік фінансаваў праз Tornado Cash, міксер, які заблытвае след пераводаў. Binance абяцае падрабязны тэхнічны разбор, калі факты будуць правераны.

Гадамі крыптаспольнасць спрачалася, ці патрэбна грошам кнопка прыпынку. За адну ноч яна ўратавала каля $3 млрд. Спрэчка цяпер, відаць, зрушыцца: хто вырашае і па якіх правілах, калі яе націскаць?